JOL

Zie ook op blog Uit de vloed gered (2018): The Bearer and his Yule and (2011) Jolly Yule!.

Gebruik van het woord, verdeeld in vier groepen

N.B. Van de 19 fragmenten met JOL komen bijna driekwart (nl. 14) uit deel I. Het Boek der Adela-Volgers (hk. C t/m O).

THÀT JOL ~ TID, KRODER, HLÁP-HRING

wheel of time or the wheel of history; Kalachakra - English
Kalachakra - Duits
Kalachakra (wiel van de tijd of tijdcycli) - Nederlands

D5. Festa Zeide

[014/10] ALLE SETMA THÉR EN ÉW … OMHLÁPA MÜGE MITH THA KRODAR ÀND SIN JOL

H. Joel en Schrift

[045/12] THENE KRODER THÉR ÉVG MITH THÀT JOL MOT OMMEHLÁPE

L1c. Kelta en de Golen

[067/25] ÉR THES KRODER-S JOL ÉNIS OMHLÁPEN HÉDE

L2a. Minerva en Jon

[071/26] THENE KRODER SKIL JETA FIF-THUSAND JÉR MITH SIN JOL OMME-HLÁPA

N2a. Frana’s Waarzegging

[083/22] VNDERA TÍDUM THAT ALDLAND SVNKEN IS, STAND THJU FORMA SPÉKE FON THET JOL AN TOP
[084/11] FRYDOM, LJAFDE ÀND ÉNDRACHT SKILET FOLK IN HJARA WÁCH NÉMA ÀND MITH THET JOL RISA UTA WLA POL

R4a. Grondbeginselen

[099/26] MITH THET JOL WANDELATH AND WIXLATH ALLET ESKÉPENE

Y. Eretitels

[192/27] THA NIMMAN SKIL-ER ÀWET AN BÉTRA NE MÜGE BIFÁRA THÀT JOL INOP EN ÔRE HLÁP-HRING TRÉTH. MEN THÀT SKIL ÉRIST BÉRA AS THRÉ-THÛSAND JÉR VR- HLÁPEN SEND, ÀFTER THISSE ÉW

JOL-FÉRSTE, -TID ÀND -DÉI

Joel - Nederlands
Yule - Engels
Jul - Duits, Deens, Zweeds
Jul/ Jol - Noors
Jól - IJslands, Oudnoords
Jóla - Faeröers
Joulu - Finnish

D2. Scheppingsverhaal

[006/19] ÀFTER-ET TWILIFTE JOLFÉRSTE BÀRDE HJU THRJA MAN'GÉRTA

[006/30] NW BÀRDON EK TWILIF SVNA ÀND TWILIF TOGHATERA, EK JOL-TID TWÉN

Eb. Wetten der Gemeenschap

[020/21] THRJA DÉGAN FÁR THÉRE JOL-DÉI

K1. Magjaren

[052/22] JUST WÉRET JOL-FÉRSTE

Y. Eretitels

[189/02] VPSÉID TO STÁVEREN BY-T JOL-FÉRSTE

THJU DANTE FON-ET JOL

hjól - Faeröers, IJslands
hjul - Deens, Zweeds, Noors
wheel - Engels
wiel - Nederlands

uitsnede handschriftblz. **[045]**: HWÀT HIR BOPPA STÀT SEND THI TÉKNA FON THÀT JOL

H. Joel en Schrift

[045/09] THI TÉKNA FON THÀT JOL
[045/30] FON ET JOL MAKAD

R6a. De Burg Ljudgaarde

[106/25] SIATH HWA FONÉRE TORE DEL SA SIATH HI THJU DANTE FON-ET JOL

TO JOLANDE

joelen, jodelen - Nederlands → jool, yolit/jolijt
johlen - Duits
iūbilāre? - Latijn

Cb. Betoog van Adela

[002/16] ALTOMET TVILDON ÀND JOLDON HJA TOSAMNE VPPA HÉM

F2. Minerva

[037/24] THA FOLK BIGOST TO JOLANDE ÀN TO SPOTANDE

R2b. Gifpijl Treft Adela

[094/02] ALREK KÉM WITHER UT, TO JUWGANDE ÀND TO JOLANDE

Discussie

Vedic Yuga is Joelgang → JOL-GÁ of JOL-GANG (vgl. OMMEGANG)

The word yuga occurs at least thirty-eight times in the Rigveda, but the meaning is rather doubtful. In a few places yuga means yoke [JOK in OL] ... In many places it appears to refer to a very brief period ... Generally yuga appears to mean in the Rigveda generation (lessening the life of human generations) ... In other places yuga must be given the sense of a long period of time ... [P.V. Kane (1936) cited on wikipedia; underlining and links added.]

Ook Yoga zou afgeleid kunnen zijn van het Joel, in OL beschreven als het eerste symbool van het opperwezen. Zie b.v. op Etymologiebank:^[1]

Sanskrit yóga- meditatie, vereniging met het opperste wezen, oorspr. verbinding

Mogelijk gerelateerd Oudgrieks (Halberstadt, Grieksch-Nederlandsch schoolwoordenboek, 1900; onderstreping toegevoegd):

ἰῡγή, ἡ, ἰυγμός, ὁ, (...), geschreeuw, gejuich, gejammer.^[2]
ἴυγξ, γγος, ἡ, een soort van specht, (die, op een rad gebonden, verdwenen liefde deed terugkomen), tooverrad, toovermiddel, hevig verlangen (...).^[3]

ἰύζω, (...), luid schreeuwen, huilen.

Mogelijk afgeleide namen, o.a.: Julius^[4] (en dus ook maandnaam juli), Yolanda.

Jol is ook een “scheepsnaam van onbekende herkomst”, “voor kleine roei- of zeilvaartuigen, doorgaans met platte spiegel” (WNT, WFT).

Noten

↑ Denk naast de plausibele verklaring van yuga en yoga b.v. ook aan veda (WÉTA), Sanskrit (STANDSKRIFT) en upanishad (VPPA-NI[THER]-SÁT). In alle gevallen is te zien dat de Vedische woorden verbasteringen zijn en Fryas het origineel. (Vergelijk Nederlandse woorden die in het Indonesisch voortleven.)
↑ Etymologisch woordenboek legt de voor de hand liggende relatie met juichen niet.
↑ “A bird (...) eponymous with a mythological figure and with the wheel to which it was affixed as an implement of erotic magic. (...) *Pindar (...) attributes the iynx-wheel's invention to *Aphrodite and its first use to *Jason (1), who secures *Medea's love with its magic.” — Oxford Class. Dict.
↑ “(...) may be derived from Greek ιουλος (ioulos) lit. 'downy-bearded' or from Latin Jovilius lit. 'devoted to Jove'.” — wikipedia.

[1] Denk naast de plausibele verklaring van yuga en yoga b.v. ook aan veda (WÉTA), Sanskrit (STANDSKRIFT) en upanishad (VPPA-NI[THER]-SÁT). In alle gevallen is te zien dat de Vedische woorden verbasteringen zijn en Fryas het origineel. (Vergelijk Nederlandse woorden die in het Indonesisch voortleven.)

[2] Etymologisch woordenboek legt de voor de hand liggende relatie met juichen niet.

[3] “A bird (...) eponymous with a mythological figure and with the wheel to which it was affixed as an implement of erotic magic. (...) *Pindar (...) attributes the iynx-wheel's invention to *Aphrodite and its first use to *Jason (1), who secures *Medea's love with its magic.” — Oxford Class. Dict.

[4] “(...) may be derived from Greek ιουλος (ioulos) lit. 'downy-bearded' or from Latin Jovilius lit. 'devoted to Jove'.” — wikipedia.

[1]

[2]

[3]

[4]