JOL

Gebruik van het woord, verdeeld in vier groepen

N.B. Van de 19 fragmenten met JOL komen bijna driekwart (nl. 14) uit deel I. Het Boek der Adela-Volgers (hk. C t/m O).

THÀT JOL ~ TID, KRODER, HLÁP-HRING

wheel of time or the wheel of history; Kalachakra - English
Kalachakra - Duits
Kalachakra (wiel van de tijd of tijdcycli) - Nederlands

D5. Festa Zeide

[014/10] ALLE SETMA THÉR EN ÉW … OMHLÁPA MÜGE MITH THA KRODAR ÀND SIN JOL

H. Joel en Schrift

[045/12] THENE KRODER THÉR ÉVG MITH THÀT JOL MOT OMMEHLÁPE

L1c. Kelta en de Golen

[067/25] ÉR THES KRODER-S JOL ÉNIS OMHLÁPEN HÉDE

L2a. Minerva en Jon

[071/26] THENE KRODER SKIL JETA FIF-THUSAND JÉR MITH SIN JOL OMME-HLÁPA

N2a. Frana’s Waarzegging

[083/22] VNDERA TÍDUM THAT ALDLAND SVNKEN IS, STAND THJU FORMA SPÉKE FON THET JOL AN TOP
[084/11] FRYDOM, LJAFDE ÀND ÉNDRACHT SKILET FOLK IN HJARA WÁCH NÉMA ÀND MITH THET JOL RISA UTA WLA POL

R4a. Grondbeginselen

[099/26] MITH THET JOL WANDELATH AND WIXLATH ALLET ESKÉPENE

Y. Eretitels

[192/27] THA NIMMAN SKIL-ER ÀWET AN BÉTRA NE MÜGE BIFÁRA THÀT JOL INOP EN ÔRE HLÁP-HRING TRÉTH. MEN THÀT SKIL ÉRIST BÉRA AS THRÉ-THÛSAND JÉR VR- HLÁPEN SEND, ÀFTER THISSE ÉW

JOL-FÉRSTE, -TID ÀND -DÉI

Joel - Nederlands
Yule - Engels
Jul - Duits, Deens, Zweeds
Jul/ Jol - Noors
Jól - IJslands, Oudnoords
Jóla - Faeröers
Joulu - Finnish

D2. Scheppingsverhaal

[006/19] ÀFTER-ET TWILIFTE JOLFÉRSTE BÀRDE HJU THRJA MAN'GÉRTA

[006/30] NW BÀRDON EK TWILIF SVNA ÀND TWILIF TOGHATERA, EK JOL-TID TWÉN

Eb. Wetten der Gemeenschap

[020/21] THRJA DÉGAN FÁR THÉRE JOL-DÉI

K1. Magjaren

[052/22] JUST WÉRET JOL-FÉRSTE

Y. Eretitels

[189/02] VPSÉID TO STÁVEREN BY-T JOL-FÉRSTE

THJU DANTE FON-ET JOL

hjól - Faeröers, IJslands
hjul - Deens, Zweeds, Noors
wheel - Engels
wiel - Nederlands

uitsnede handschriftblz. **[045]**: HWÀT HIR BOPPA STÀT SEND THI TÉKNA FON THÀT JOL

H. Joel en Schrift

[045/09] THI TÉKNA FON THÀT JOL
[045/30] FON ET JOL MAKAD

R6a. De Burg Ljudgaarde

[106/25] SIATH HWA FONÉRE TORE DEL SA SIATH HI THJU DANTE FON-ET JOL

TO JOLANDE

joelen, jodelen - Nederlands
johlen - Duits
iūbilāre? - Latijn

Cb. Betoog van Adela

[002/16] ALTOMET TVILDON ÀND JOLDON HJA TOSAMNE VPPA HÉM

F2. Minerva

[037/24] THA FOLK BIGOST TO JOLANDE ÀN TO SPOTANDE

R2b. Gifpijl Treft Adela

[094/02] ALREK KÉM WITHER UT, TO JUWGANDE ÀND TO JOLANDE

Discussie

Vedic Yuga is Joelgang → JOL-GÁ of JOL-GANG (vgl. OMMEGANG)

The word yuga occurs at least thirty-eight times in the Rigveda, but the meaning is rather doubtful. In a few places yuga means yoke [JOK in OL] ... In many places it appears to refer to a very brief period ... Generally yuga appears to mean in the Rigveda generation (lessening the life of human generations) ... In other places yuga must be given the sense of a long period of time ... [P.V. Kane (1936) cited on wikipedia; underlining and links added.]

Ook Yoga zou afgeleid kunnen zijn van het Joel, in OL beschreven als het eerste symbool van het opperwezen. Zie b.v. op Etymologiebank:

Sanskrit yóga- meditatie, vereniging met het opperste wezen, oorspr. verbinding

Mogelijk gerelateerd Oudgrieks (Halberstadt, Grieksch-Nederlandsch schoolwoordenboek, 1900; onderstreping toegevoegd):

ἰῡγή, ἡ, ἰυγμός, ὁ, (...), geschreeuw, gejuich, gejammer.^[1]
ἴυγξ, γγος, ἡ, een soort van specht, (die, op een rad gebonden, verdwenen liefde deed terugkomen), tooverrad, toovermiddel, hevig verlangen (...).^[2]

ἰύζω, (...), luid schreeuwen, huilen.

Mogelijk afgeleide namen, o.a.: Julius^[3] (en dus ook maandnaam juli), Yolanda.

Jol is ook een “scheepsnaam van onbekende herkomst”, “voor kleine roei- of zeilvaartuigen, doorgaans met platte spiegel” (WNT, WFT).

Noten

↑ Etymologisch woordenboek legt de voor de hand liggende relatie met juichen niet.
↑ “A bird (...) eponymous with a mythological figure and with the wheel to which it was affixed as an implement of erotic magic. (...) *Pindar (...) attributes the iynx-wheel's invention to *Aphrodite and its first use to *Jason (1), who secures *Medea's love with its magic.” — Oxford Class. Dict.
↑ “(...) may be derived from Greek ιουλος (ioulos) lit. 'downy-bearded' or from Latin Jovilius lit. 'devoted to Jove'.” — wikipedia.

[1] Etymologisch woordenboek legt de voor de hand liggende relatie met juichen niet.

[2] “A bird (...) eponymous with a mythological figure and with the wheel to which it was affixed as an implement of erotic magic. (...) *Pindar (...) attributes the iynx-wheel's invention to *Aphrodite and its first use to *Jason (1), who secures *Medea's love with its magic.” — Oxford Class. Dict.

[3] “(...) may be derived from Greek ιουλος (ioulos) lit. 'downy-bearded' or from Latin Jovilius lit. 'devoted to Jove'.” — wikipedia.

[1]

[2]

[3]