NL032.01 Natuurrecht: Difference between revisions

Latest revision as of 17:21, 19 May 2025

Ontwerp 2026 Ott

F. Geschriften Minno

1. Wet en Richtlijn

e. Éwa, Natuurrecht

32.01 Het woord Éwa is te heilig om naar algemene zaken te verwijzen, daarom hebben we geleerd even te zeggen.

Éwa (of: Natuurrecht) kan betrekking hebben op het normbesef dat bij alle mensen gelijkmatig in hun gemoed geprent is, opdat ze kunnen weten wat recht en onrecht is en waardoor ze in staat zijn om hun eigen daden en die van anderen te beoordelen. Dat wil zeggen, als ze goed en niet misdadig zijn opgevoed.

Er is nog een andere betekenis aan verbonden.

Éwa wil ook zeggen É-lijk, dat is: zoals water — rechtuit, oprecht en eenvoudig als een kalme, effene zee die niet door wind of iets anders is verstoord. Wordt water verstoord, dan wordt het oneven, onrecht. Maar het neigt altijd tot weder-evenwording. Dat is een vanzelfheid — een eigenschap van het water, zoals de neiging tot rechtvaardigheid en vrijheidszin in Frija’s kinderen ligt. Deze neiging hebben we dankzij de geest van Wralda, onze voeder, die trots is op zijn Frijaskinderen. Daarom zal die neiging ook altijd in ons verankerd blijven.

Éwa is ook het tweede symbool van Wralda’s geest,^[1] die eeuwig recht en onverstoord blijft, ook wanneer het in zijn lichaam — de wereld — erg onrustig is. Even en onverstoord zijn de kenmerken van wijsheid en rechtvaardigheid, die door alle deugdzame mensen moeten worden nagestreefd en door alle rechters moeten worden bezeten.

Als mensen dus regels en straffen willen vastleggen die altijd en overal passend blijven, dan moeten deze voor alle mensen op dezelfde wijze van toepassing wezen. [033] Op basis van deze Éwa dienen rechters te oordelen.

Is er een kwaad geschied waarvoor geen Natuurrecht is vastgelegd, moet men een Gemeenschapsraad beleggen. Daar beslist men in overeenstemming met wat Wralda’s geest ons leert, om rechtvaardig te kunnen beoordelen. Deze werkwijze leidt altijd tot een degelijk besluit.

Wordt er geen recht gedaan maar onrecht, dan rijst er twist en tweespalt onder de mensen en staten. Dat legt de kiem voor burgeroorlog, met chaos en verwoesting tot gevolg.

Maar o, domheid! Terwijl wij elkaar schade toebrengen, komt het jaloerse Findavolk met hun valse priesters om ons bezit te roven, onze dochters te schenden, onze zeden te bederven en uiteindelijk klemmen ze slavenbanden om elke vrije hals.

Noten

↑ ‘symbool’ (SINNA.BYLD) — het verouderde ‘zinnebeeld’ (meer oorspronkelijk dan ‘symbool’) zal door veel tegenwoordige lezers helaas niet meer worden begrepen.

Navigeer

NL031.04 Wetten ᐊ vorig/volgend ᐅ NL033.22 Minerva

Aangepaste volgorde:

NL100.01 Afgoderij ᐊ vorig/volgend ᐅ NL006.12 Schepping

In andere talen

DE032.01 Naturrecht

EN032.01 Eawa

ES032.01 Ewa

FS032.01 ÉWA

NO032.01 Naturrett

Andere Nederlandse vertalingen

Hoofdstuk F: Ottema 1876 | Overwijn 1951

[1] ‘symbool’ (SINNA.BYLD) — het verouderde ‘zinnebeeld’ (meer oorspronkelijk dan ‘symbool’) zal door veel tegenwoordige lezers helaas niet meer worden begrepen.

[1]

@@ Line 1: / Line 1: @@
 =={{Versie_Ott}}==
-'''4e. Éwa, Natuurrecht'''
+'''F. Geschriften Minno'''
-'''[[032|[032/01]]]''' Het woord ''Éwa'' is te heilig om naar algemene zaken te verwijzen, daarom hebben we geleerd 'even' te zeggen.
+'''1. Wet en Richtlijn'''
-''Éwa'' kan betrekking hebben op het normbesef dat bij alle mensen gelijkmatig in hun gemoed geprent is, opdat ze kunnen weten wat recht en onrecht is en waardoor ze in staat zijn om hun eigen daden en die van anderen te beoordelen. Dat wil zeggen, als ze goed en niet misdadig zijn opgevoed.
+'''e. Éwa, Natuurrecht'''
+'''[[032|32.01]]''' Het woord ''Éwa'' is te heilig om naar algemene zaken te verwijzen, daarom hebben we geleerd ''even'' te zeggen.
+''Éwa'' (of: Natuurrecht) kan betrekking hebben op het normbesef dat bij alle mensen gelijkmatig in hun gemoed geprent is, opdat ze kunnen weten wat recht en onrecht is en waardoor ze in staat zijn om hun eigen daden en die van anderen te beoordelen. Dat wil zeggen, als ze goed en niet misdadig zijn opgevoed.
 Er is nog een andere betekenis aan verbonden.
-''Éwa'' wil ook zeggen ''É''-lijk, dat is: zoals water — rechtuit, oprecht en eenvoudig als een kalme, effene zee die niet door wind of iets anders is verstoord. Wordt water verstoord, dan wordt het oneven, onrecht. Maar het neigt er altijd weer naar om even te worden. Dat is een ''vanzelfheid'' — een eigenschap van het water, zoals de neiging naar rechtvaardigheid en vrijheidszin ''vanzelfheden'' van de Fryaskinderen zijn. Deze neiging hebben we dankzij de geest van Wralda, onze voeder, die trots is op zijn Fryaskinderen. Daarom zal die neiging ook altijd in ons verankerd blijven.
+''Éwa'' wil ook zeggen ''É''-lijk, dat is: zoals water — rechtuit, oprecht en eenvoudig als een kalme, ''effene'' zee die niet door wind of iets anders is verstoord. Wordt water verstoord, dan wordt het ''oneven, onrecht''. Maar het neigt altijd tot weder-''evenwording''. Dat is een ''vanzelfheid'' — een eigenschap van het water, zoals de neiging tot rechtvaardigheid en vrijheidszin in Frija’s kinderen ligt. Deze neiging hebben we dankzij de geest van Wralda, onze voeder, die trots is op zijn Frijaskinderen. Daarom zal die neiging ook altijd in ons verankerd blijven.
-''Éwa'' is ook het tweede zinnebeeld van Wralda's geest, die eeuwig recht en onverstoord blijft, ook wanneer het in zijn lichaam — de wereld — erg onrustig is. ''Éwa'' en onverstoord zijn de kenmerken van wijsheid en rechtvaardigheid, die door alle deugdzame mensen moeten worden nagestreefd en door alle rechters moeten worden bezeten.
+''Éwa'' is ook het tweede symbool van Wralda’s geest,<ref>‘symbool’ (<span class="fryas">SINNA.BYLD</span>) — het verouderde ‘zinnebeeld’ (meer oorspronkelijk dan ‘symbool’) zal door veel tegenwoordige lezers helaas niet meer worden begrepen.</ref> die eeuwig recht en onverstoord blijft, ook wanneer het in zijn lichaam — de wereld — erg onrustig is. Even en onverstoord zijn de kenmerken van wijsheid en rechtvaardigheid, die door alle deugdzame mensen moeten worden nagestreefd en door alle rechters moeten worden bezeten.
-Als mensen dus regels en straffen willen vastleggen die altijd en overal passend blijven, dan moeten deze voor alle mensen op dezelfde wijze van toepassing zijn. '''[[033|[033]]]''' Op basis van deze ''Éwa'' dienen rechters te oordelen.
+Als mensen dus regels en straffen willen vastleggen die altijd en overal passend blijven, dan moeten deze voor alle mensen op dezelfde wijze van toepassing wezen. '''[[033|[033]]]''' Op basis van deze ''Éwa'' dienen rechters te oordelen.
-Is er een kwaad geschied waarvoor geen ''Éwa'' zijn vastgelegd, moet men een algemene ''acht'' (vergadering) beleggen. Daar beslist men in overeenstemming met wat Wralda’s geest ons leert, om rechtvaardig te kunnen beoordelen. Deze werkwijze leidt altijd tot een degelijk besluit.
+Is er een kwaad geschied waarvoor geen Natuurrecht is vastgelegd, moet men een Gemeenschapsraad beleggen. Daar beslist men in overeenstemming met wat Wralda’s geest ons leert, om rechtvaardig te kunnen beoordelen. Deze werkwijze leidt altijd tot een degelijk besluit.
-Wordt er geen recht gedaan maar onrecht, dan rijst er twist en tweespalt onder de mensen en staten. Dat legt de kiem voor burgeroorlog, met chaos en verwoesting tot gevolg. Maar ach, dwaasheid! Terwijl wij elkaar schade toebrengen, komt het jaloerse Findasvolk met hun valse priesters om ons bezit te roven, onze dochters te schenden, onze zeden te bederven en uiteindelijk klemmen ze slavenbanden om elke vrije hals.
+Wordt er geen recht gedaan maar onrecht, dan rijst er twist en tweespalt onder de mensen en staten. Dat legt de kiem voor burgeroorlog, met chaos en verwoesting tot gevolg.
-==Noten ==
-<div class="toccolours mw-collapsible mw-collapsed">
-<references />
-</div>
-=={{Versie_Own}}==
+Maar o, domheid! Terwijl wij elkaar schade toebrengen, komt het jaloerse Findavolk met hun valse priesters om ons bezit te roven, onze dochters te schenden, onze zeden te bederven en uiteindelijk klemmen ze slavenbanden om elke vrije hals.
-<div class="toccolours mw-collapsible mw-collapsed">
-'''[/33]''' Het woord "ewa" is te verheven om er een gewone zaak mee te noemen, daarom heeft men ons even leren zeggen. Ewa betekent "leefregels" die bij alle mensen gelijkelijk in hun gemoed geprent zijn, opdat zij mogen weten wat recht en onrecht is en waardoor zij in staat zijn hun eigen daden en die van anderen te beoordelen, dat wil zeggen: inzoverre zij goed en niet misdadig zijn opgevoed. Ook zit er nog een andere zin in. Ewa betekent ook: water gelijk, gelijk aan water, recht en glad als water, dat door geen stormwind of iets anders is verstoord, Wordt het water verstoord, dan wordt het oneven, onrecht, maar het poogt steeds weer even te worden. Dat ligt aan zijn 'vanzelfheid’, evenals de neiging tot recht en vrijheid in Frya’s kinderen ligt. Deze neiging hebben wij door de geest van Wr.alda, onze voeder, die luid spreekt in Frya’s kinderen. Daarom zal die ook eeuwig beklijven. Ewa is ook het andere zinnebeeld van Wr.alda’s geest, die eeuwig het rechte en het onverstoorde blijft, ofschoon het ziin lichaam hevig gist. Gelijkmoedige wet (êwâ) en onverstoord zijn, zijn de kenmerken der wijsheid en rechtvaardigheid, die door alle vrome mensen gezocht en door alle rechters moeten worden bezeten.
-Willen dus de mensen leefregels en bepalingen maken, die steeds en overal goed blijven, dan moeten zij gelijkwaardig zijn voor alle mensen. Naar deze wetten behoren de rechters hun oordeel uit te spreken. Is er enig kwaad bedreven, waaromtrent geen wetten gemaakt zijn, dan moet men een algemene vergadering beleggen. Daar oordeelt men naar de zin, die Wralda’s geest in ons prent, om over alles rechtvaardig te oordelen. Zodoende zal ons oordeel nooit verkeerd uitkomen. Doet men geen recht, maar onrecht, dan rijst er twist en tweedracht onder de mensen en op boerenerven, daaruit ontspruit binnenlandse oorlog, waardoor alles in de war wordt gebracht en in het verderf gestort. Maar, o domheid, terwijl wij bezig zijn elkander te schaden, komt het nijdige volk van Finda '''[35]''' met zijn valse priesters om uw have te roven, uw dochters te schenden, uw zeden te bederven en ten laatste leggen zij slavenbanden om elke Frya-hals.
+===Noten===
-</div>
+<references />
+{{Hoofdstuk Navigatie|normal=NL033.22 Minerva|back=NL031.04 Wetten|alternative=NL006.12 Schepping|altback=NL100.01 Afgoderij}}
-==Ottema 1876==
+=={{Titel andere talen}}==
-<div class="toccolours mw-collapsible mw-collapsed">
+<span>
-'''[/47]''' Het woord ewa is te heilig om eene gemeene zaak te benoemen, daarom heeft men ons evin leeren zeggen. Ewa beteekent inzettingen, die bij alle menschen gelijkelijk in hun gemoed geprent zijn, opdat zij weten mogen wat recht en onrecht is, en waardoor zij in staat zijn hunne eigene daden en die van anderen te beoordeelen, dat wil zeggen: alzoo verre zij goed en niet misdadig opgevoed zijn. Ook is er nog een andere zin aan vast: Ewa (effen) beteekent ook gelijk, vlak als water, recht en slecht gelijk water dat door geen hevige wind of iets anders verstoord is. Wordt het water verstoord, dan wordt het oneffen, onrecht, maar het neigt altijd om weder effen te worden. Dat ligt in zijn wezen, even als de neiging tot recht en vrijheid in Fryas kinderen ligt. Deze neiging hebben wij door den geest van Wralda onzen vader, die luide spreekt in Fryas kinderen. Daarom zal die ook eeuwig beklijven. Ewa (eeuwig) is ook het andere zinnebeeld van Wralda, die eeuwig recht en onverstoord blijft, ofschoon het in zijn ligchaam erg toe gaat. Eeuwig en onverstoord zijn de kenmerken der wijsheid en rechtvaardigheid die door '''[49]''' alle vrome menschen gezocht en door alle rechteren moeten bezeten worden. Willen dus de menschen inzettingen en bepalingen maken, die steeds goed blijven en aller wege, zoo moeten zij gelijk wezen voor alle menschen. Naar deze wetten behooren de rechteren hun oordeel uit te spreken. Is er eenig kwaad bedreven, waaromtrent geene wetten gemaakt zijn, zoo moet men eene algemeene vergadering beleggen, daar oordeelt men naar den zin, dien Wraldas geest in ons spreekt, om over alles rechtvaardig te oordeelen. Zoo doende zal ons oordeel nimmer falikant uitkomen. Doet men geen recht, maar onrecht, dan rijst er twist en tweespalt onder de menschen en staten; daaruit ontspruit binnenlandsche oorlog, waardoor alles in de war gebragt en in 't verderf gestort wordt. Maar o domheid. Terwijl wij bezig zijn elkander te schaden, komt het nijdige volk Findas met zijne valsche priesteren om uwe have te rooven, uwe dochteren te schenden, uwe zeden te verderven, en ten laatste sluiten zij slavenbanden om een ieders vrijen hals.
+:<div class="emoji flag de"></div> '''[[DE032.01 Naturrecht]]'''
-</div>
+:<div class="emoji flag uk"></div> '''[[EN032.01 Eawa]]'''
+:<div class="emoji flag es"></div> '''[[ES032.01 Ewa]]'''
+:<div class="emoji flag fs"></div> '''[[FS032.01 ÉWA|FS032.01 <span class="fryas">ÉWA</span>]]'''
+:<div class="emoji flag no"></div> '''[[NO032.01 Naturrett]]'''</span>
+=={{Ander NL}}==
+Hoofdstuk F: [[F Ottema|Ottema 1876]] | [[F Overwijn|Overwijn 1951]]
 [[Category:Nederlandse Vertalingen]]
-__FORCETOC__
+{{DEFAULTSORT:^F. Geschriften Minno^}}
-{{DEFAULTSORT:^Hk 04 Minno^}}
-{{Hoofdstuk Navigatie|normal=Nl 04f Minerva|alternative=Nl 02b Oudste Geschiedenis}}