1873 Kritiek der Friesche Geschiedschrijving: Difference between revisions

Latest revision as of 10:01, 11 August 2025

Titel: Kritiek der Friesche Geschiedschrijving (in sommige uitgaven met toevoeging: eerste gedeelte) - JJK 40 [vgl. 1863 J.H.D. Möhlmann Kritik der Friesischen Geschichtschreibung überhaupt und der des Dr. Onno Klopp insbesondere].
Door: “Dr. J. Bolhuis van Zeeburgh” (1836-1880)
Uitgegeven: juni 1873 door Martinus Nijhoff, ’s Gravenhage

Inhoudsopgave

[blz.] - voorwoord, mei 1873

Er zullen misschien zijn, die met het oog op Thet Oera Linda bok beweren, dat ik niet begin met het begin. Die zoo iets beweren zullen op hun standpunt wel gelijk hebben. Omdat genoemd boek nog altijd verdedigers vindt, mag het, dunkt mij, hier niet worden voorbijgegaan, en daarom zal de eerste bijlage aan Thet Oera Linda bok gewijd worden.

1 - Karel de Groote en de Friezen
10 - Emo, Menco en hun continuator
21 - Melis Stoke
25 - Jacob van Maerlant
34 - De verovering van Rome door de Friezen
37 - Hoe dae Fresen toe fridom koemen
38 - Magnus
44 - The Freske Riim / Magistri Alvini Tractatus
61 - Gesta Fresonum / Die olde Freesche Cronike / Gesta Frisiorum
68 - De aankomst der Friezen
73 - Friesche sagen
76 - De Friesche geschiedschrijvers vóór 1500
79 - Friesche gebeurtenissen bij Utrechtse en Hollandsche schrijvers der Middeleeuwen
83 - Koning Beroald
84 - Koning Dibbald
86 - Koning Gondebald
87 - Siegfrieds huwelijk met Thetburga van Staveren
90 - Joannes de Beka
92 - Kroniek van Holland
92 - Goudsch kroniekske (Die cronike ofte die historie van Hollant, van Zeelant, van Vrieslant ende van het Sticht van Utrecht)
96 - Joannes Gerbrandi de Leydis (Die chronijcke van Hollandt, Zeelandt ende Vrieslandt)
98 - Worp van Thabor
109 - Eggerik Beninga
123 - Cornelius Kempius
140 - Johan Rengers ten Post
148 - Andreas Cornelius en zijn voorgangers (30 blz.!)
178 - Suffried Peters
207 - Ubbo Emmius (onafgemaakt)

@@ Line 1: / Line 1: @@
-*Titel: '''Kritiek der Friesche Geschiedschrijving''' (in sommige uitgaven met toevoeging: '''eerste gedeelte''')
+*Titel: '''Kritiek der Friesche Geschiedschrijving''' (in sommige uitgaven met toevoeging: '''eerste gedeelte''') - '''JJK 40''' <small>[vgl. 1863 J.H.D. Möhlmann ''Kritik der Friesischen Geschichtschreibung überhaupt und der des Dr. Onno Klopp insbesondere'']</small>.
-*Door: “'''Dr. J. Bolhuis van Zeeburgh'''” (1836-1880) — NB familienaam: ''van Zeeburg(h)''; vóórnaam: ''Jan Bolhuis'' (zie onder)
+*Door: “'''Dr. [[Jan B. van Zeeburg|J. Bolhuis van Zeeburgh]]'''” (1836-1880)
-*Uitgegeven: in '''1873''' door '''Martinus Nijhoff, ’s Gravenhage'''
+*Uitgegeven: juni '''1873''' door '''Martinus Nijhoff, ’s Gravenhage'''
-----
-Ruim een half jaar na Ottema's ''Thet Oera Linda Bok'' werd ''Kritiek der Friesche Geschiedschrijving'' uitgebracht (verder ook: ''KFG''),<ref>OLB kwam [https://fryskednis.blogspot.com/2013/06/kranten-1872-1875.html 4-10-72] van de pers en het voorwoord van KFG werd mei '73 geschreven.</ref> kennelijk in haast, want het laatste hoofdstuk eindigt midden in een zin<ref>Hoofdstuk over Ubbo Emmius, blz. 208: ''Hij ging familiaar om met ...''</ref> en de gebruikelijke inhoudsopgave ontbreekt. De laatst bedrukte bladzijde vermeldt: <blockquote>Het tweede en laatste gedeelte van dit werk zal nog in den loop van dit jaar het licht zien </blockquote>Dit gebeurde echter niet en de schrijver is er in zijn latere geschiedkundige publicaties — hij leefde nog zeven jaar — niet meer op terug gekomen.
-Ook de belofte in de laatste allinea van het voorwoord is niet waargemaakt: <blockquote>Er zullen misschien zijn , die met het oog op ''Thet Oera Linda bok'' beweren , dat ik niet begin met het begin . Die zoo iets beweren zullen op hun standpunt wel gelijk hebben . Omdat genoemd boek nog altijd verdedigers vindt , mag het , dunkt mij , hier niet worden voorbijgegaan , en daarom zal de eerste bijlage aan ''Thet Oera Linda bok'' gewijd worden . </blockquote>Dr. Ottema moet dit boek met grote belangstelling hebben gelezen, maar heeft er nooit op gereageerd  (voor zover bekend). Andersom had Dr. van Zeeburgh een zinnige bijdrage kunnen leveren aan het debat over Oera Linda, maar ook dit is niet gebeurd (voor zover bekend<ref>Ingezonden brief (brieven?) in Spectator over (o.a.?) Haverschmidt nog opzoeken.</ref>).
 ===Inhoudsopgave ===
 *[blz.] - voorwoord, mei 1873
+<blockquote>Er zullen misschien zijn, die met het oog op ''Thet Oera Linda bok'' beweren, dat ik niet begin met het begin. Die zoo iets beweren zullen op hun standpunt wel gelijk hebben. Omdat genoemd boek nog altijd verdedigers vindt, mag het, dunkt mij, hier niet worden voorbijgegaan, en daarom zal de eerste bijlage aan ''Thet Oera Linda bok'' gewijd worden.</blockquote>
 * 1 - Karel de Groote en de Friezen
 *10 - Emo, Menco en hun continuator
@@ Line 21: / Line 15: @@
 *44 - The Freske Riim / Magistri Alvini Tractatus
 *61 - Gesta Fresonum / Die olde Freesche Cronike / Gesta Frisiorum
-*68 - De aankomst der Friezen
+*68 - [[De aankomst der Friezen|'''De aankomst der Friezen''']]
 *73 - Friesche sagen
 *76 - De Friesche geschiedschrijvers vóór 1500
@@ Line 35: / Line 29: @@
 *98 - Worp van Thabor
 *109 - Eggerik Beninga
-*123 - Cornelius Kempius
+*123 - [[Cornelius Kempius|'''Cornelius Kempius''']]
 *140 - Johan Rengers ten Post
 *148 - Andreas Cornelius en zijn voorgangers (30 blz.!)
-*178 - Suffried Peters
+*178 - '''[[Suffried Peters]]'''
 *207 - Ubbo Emmius (onafgemaakt)
-===Biografische gegevens auteur===
-* 1836 (11 jan) geboorte te Warffum
-* 1840 (28 mei) overlijden moeder te Warffum
-* 1842 (18 feb) overlijden vader te Warffum
-* 1855 (15 sept) inschrijving aan faculteiten Letteren en Rechten, Groningen
-* 1859 (15 mrt) inschrijving fac. Letteren, Leiden
-* 1863 (25 feb en 1 dec) inschrijving Univ. Utrecht
-* 1866 (1 mrt) herinschrijving Univ. Utrecht
-* 1867 (9 mrt) herinschrijving Univ. Utrecht
-* 1868 (11 jan) herinschrijving fac. Letteren, Leiden
-* 1870 (2 juni) promotie tot doctor in letteren en wijsbegeerte te Leiden (proefschrift: zie publicaties)
-* 1872 (31 aug) nachtelijke detentie Breda als huzaar (3e Regiment) i.v.m. desertie (in vrijwillige dienst)
-* 1873 (mei) datering voorwoord ''KFG'' (datum pubicatie nog opzoeken)
-* 1873 (27 aug) benoeming tot buitengewoon lid van het Friesch Genootschap (dan nog won. Leiden)<ref>bron: Leeuwarder Courant 31-8-1873: verslag 185e vergadering Friesch Genootschap d.d. 27-8.</ref>
-* 1875 publicatie artikel in ''BVGO'' (zie onder)
-* 1877 (1 april) aanstelling tijdelijk ambtenaar Koninklijke Bibliotheek
-* 1880 (vóór okt.) publicatie twee artikelen in ''BVGO'' (zie onder)
-* 1880 (18 okt) overlijden te Den Haag
-meer kan nog worden toegevoegd
-===Publicaties auteur===
-* 1870 ''Geschiedenis der eerste graven uit het Hollandsche Huis'' — proefschrift (als ''Jan van Bolhuis van Zeeburgh''), tevens afgedrukt in ''Bijdragen voor vaderlandsche geschiedeniedenis en oudheidkunde'' (Nijhoff 1870, p.249), hierna: ''BVGO''
-* 1873 ''Kritiek der Friesche Geschiedschrijving'' (zie boven)
-* 1875 ''Hollandsche geschiedbronnen voor het Beiersche tijdperk, 1345-1436'' — in BVGO, p. 347
-* 1880 ''Herman van Kuik en graaf Floris I'' — in BVGO, p.29
-* 1880 ''Otto voogd van Holland'' — in BVGO, p.75
-meer kan nog worden toegevoegd (div. bijdragen aan ''[https://www.dbnl.org/titels/tijdschriften/tijdschrift.php?id=_spe003spec01 Nederlandsche Spectator]'', helaas nog niet online beschikbaar)
-=== Gerelateerde publicaties ===
-* Korte, voorlopige bespreking ''Kritiek der Friesche Geschiedschrijving 1<sup>e</sup> gedeelte'' in BVGO 1875, p. 31 onder ''Verslag van de voornaamste werken (enz)''
-==Noten==
-<references />
 [[Category:Sources Dutch]]