NÉF-TÜNIS - Revision history

Jan at 13:37, 12 April 2026

2026-04-12T13:37:35Z

← Older revision		Revision as of 15:37, 12 April 2026
Line 3:		Line 3:
	De samengestelde naam <span class="fryas">NÉF-TÜNIS</span> — ''bloedverwant''/ ''neef''/ '''''Néf-Tonis'''''/ ''Tunis''/ ''Teunis'' is voor diverse lezers van de Oera Linda — nog meer echter voor hen die haar niet hebben gelezen — reden geweest om de echtheid te betwijfelen of uit te sluiten.		De samengestelde naam <span class="fryas">NÉF-TÜNIS</span> — ''bloedverwant''/ ''neef''/ '''''Néf-Tonis'''''/ ''Tunis''/ ''Teunis'' is voor diverse lezers van de Oera Linda — nog meer echter voor hen die haar niet hebben gelezen — reden geweest om de echtheid te betwijfelen of uit te sluiten.

	Weliswaar hebben de Fryas woorden <span class="fryas">[[DÜGED, DÁJA\|DÜGED]]</span> en <span class="fryas">JÜGED</span> (beide 6x gebruikt; naast 1x <span class="fryas">DUGED</span>) als Nieuwnederlandse cognaten ''deugd'' en ''jeugd'', de veel vaker in de tekst voorkomende woorden met dezefde <span class="fryas">Ü</span>-klank <span class="fryas">MÜGA</span> (incl. afleidingen 35x: (ver-)''mogen'') en <span class="fryas">fÜl</span> (33x: veel, vol) hebben de ''eu''-klank alleen in de Westfriese streektaal behouden (''mögen'' ook in het Duits, en ''meug'' in uitdrukking ''heug en meug'').<ref>Pannekeet Westfries woordenboek (1984): ''veul'' en ''meugebet'' — “... samenstelling van meugen = mogen, graag willen en bet = beter, liever.”; zie ook ''veugel''.</ref> Het is dus niet vanzelfsprekend om <span class="fryas">TÜNIS</span> te vertalen als ''Teunis''. Vergelijk b.v. ook <span class="fryas">FÜGEL</span> (''vogel'', 7x), <span class="fryas">[[HÜNING]]</span> (''honing'', 3x) en <span class="fryas">SÜMER</span> (''zomer'', 1x).		Weliswaar hebben de Fryas woorden <span class="fryas">[[DÜGED, DÁJA\|DÜGED]]</span> en <span class="fryas">JÜGED</span> (beide 6x gebruikt; naast 1x <span class="fryas">DUGED</span>) als Nieuwnederlandse cognaten ''deugd'' en ''jeugd'', de veel vaker in de tekst voorkomende woorden met dezefde <span class="fryas">Ü</span>-klank <span class="fryas">MÜGA</span> (incl. afleidingen 35x: (ver-)''mogen'') en <span class="fryas">fÜl</span> (33x: veel, vol) hebben de ''eu''-klank alleen in de Westfriese streektaal behouden (''mögen'' ook in het Duits, en ''meug'' in uitdrukking ''heug en meug'').<ref>Pannekeet Westfries woordenboek (1984): ''veul'' en ''meugebet'' — “... samenstelling van meugen = mogen, graag willen en bet = beter, liever.”; zie ook ''veugel''.</ref> Het is dus niet vanzelfsprekend om <span class="fryas">TÜNIS</span> te vertalen als ''Teunis''. Vergelijk b.v. ook <span class="fryas">[[FÜGEL]]</span> (''vogel'', 7x), <span class="fryas">[[HÜNING]]</span> (''honing'', 3x) en <span class="fryas">SÜMER</span> (''zomer'', 1x).

	Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.		Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.

Jan at 10:36, 12 April 2026

2026-04-12T10:36:57Z

← Older revision		Revision as of 12:36, 12 April 2026
Line 7:		Line 7:
	Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.		Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.

	* '''Néf''' — zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord, enkelvoud: ''bloedverwant'', of meer spedcifiek: nakomeling, zoon, (achter- enz.) kleinzoon, (oud-) oom- of tantezegger, (achter-) neef, (oud-) oom, zwager, naaste, enz.		== <span class="fryas">NÉF, NIFT, NÉVA</span> ==

			*'''Néf''' — zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord, enkelvoud: ''bloedverwant'', of meer spedcifiek: nakomeling, zoon, (achter- enz.) kleinzoon, (oud-) oom- of tantezegger, (achter-) neef, (oud-) oom, zwager, naaste, enz.
	* '''Nift''' — vrouwelijk, als '''Néf'''		* '''Nift''' — vrouwelijk, als '''Néf'''
	* '''Neven''' — meervoud van '''Néf'''		* '''Neven''' — meervoud van '''Néf'''

	~~== <span class="fryas">NÉF, NÉVA</span> ==~~

	=== OL fragmenten ===		=== OL fragmenten ===
Line 38:		Line 38:
	* <span class="fryas">SVME WILDE-T FRYASBURCH HÉTA, ÔRA <u>NÉF</u>-TÜNJA</span>		* <span class="fryas">SVME WILDE-T FRYASBURCH HÉTA, ÔRA <u>NÉF</u>-TÜNJA</span>
	* ''Sommigen wilden haar Frijasburg noemen, anderen Néf-Tonia''		* ''Sommigen wilden haar Frijasburg noemen, anderen Néf-Tonia''
	<u>Z. ~~Onbekende Opsteller: Tijdperk Askar~~</u>		<u>R2a. Apollania\ Geschriften Brunno\ [9.11] [[NL091.11 Verraad\|Verraad door Burgfaam]]</u>

			* <span class="fryas">IK HÀV FORTHER SJAN THÀT TÜNTJA ÁPOLIS <u>NIFT</u> IS</span>
			* ''Maar ik heb ook gezien dat Tonia een'' nift ''van Apol is.''

	-f. [208.17] [[NL208.17 Verdeeld\|Verdeeld Volk Verliest]]		<u>Zf. Onbekende Opsteller: Tijdperk Askar\ [208.17] [[NL208.17 Verdeeld\|Verdeeld Volk Verliest]]</u>

	* <span class="fryas">ÁLRIK WÉRE ÁSKAR-HIS <u>NÉVA</u> [→<u>NÉF</u>]</span>		* <span class="fryas">ÁLRIK WÉRE ÁSKAR-HIS <u>NÉVA</u> [→<u>NÉF</u>]</span>
	* ''Alrik was Askar’s ~~néf~~''		* ''Alrik was Askar’s'' néf

	=== Diverse cognaten ===		=== Diverse cognaten ===
Line 95:		Line 98:

	== Gerelateerd ==		== Gerelateerd ==
	<span class="fryas">TÜNTJA~~, NIFT~~, NEFFEN</span> [<nowiki/>[[FS163.10 BRÉF\|hk. U4.]]] (→ <span class="fryas">ÉVIN</span>?), <span class="fryas">NÉST</span> [<nowiki/>[[191-192\|191/09]]], <span class="fryas">NÉSTON</span>, -<span class="fryas">UM</span>, -<span class="fryas">A</span>		<span class="fryas">TÜNTJA, NEFFEN</span> [<nowiki/>[[FS163.10 BRÉF\|hk. U4.]]] (→ <span class="fryas">ÉVIN</span>?), <span class="fryas">NÉST</span> [<nowiki/>[[191-192\|191/09]]], <span class="fryas">NÉSTON</span>, -<span class="fryas">UM</span>, -<span class="fryas">A</span>

	==Noten==		==Noten==

Jan at 10:28, 12 April 2026

2026-04-12T10:28:20Z

← Older revision		Revision as of 12:28, 12 April 2026
Line 9:		Line 9:
	* '''Néf''' — zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord, enkelvoud: ''bloedverwant'', of meer spedcifiek: nakomeling, zoon, (achter- enz.) kleinzoon, (oud-) oom- of tantezegger, (achter-) neef, (oud-) oom, zwager, naaste, enz.		* '''Néf''' — zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord, enkelvoud: ''bloedverwant'', of meer spedcifiek: nakomeling, zoon, (achter- enz.) kleinzoon, (oud-) oom- of tantezegger, (achter-) neef, (oud-) oom, zwager, naaste, enz.
	* '''Nift''' — vrouwelijk, als '''Néf'''		* '''Nift''' — vrouwelijk, als '''Néf'''
	* '''Neven''' — ,, meervoud ,,		* '''Neven''' — meervoud van '''Néf'''

	== <span class="fryas">NÉF, NÉVA</span> ==		== <span class="fryas">NÉF, NÉVA</span> ==

Jan at 10:27, 12 April 2026

2026-04-12T10:27:40Z

← Older revision		Revision as of 12:27, 12 April 2026
Line 1:		Line 1:
	[[File:1931 Neptunus Zierikzee.jpg\|thumb\|Neptunus-beeld, windwijzer op de stadhuistoren van Zierikzee, in 1931 afgedaald voor periodiek onderhoud ([https://proxy.archieven.nl/0/166503B2D9CF468AA78657DAE1735182 Zeeuws Archief]). Beeld dateerd mogelijk uit tijd van bouw stadhuis 1550-’54 ([https://www.wereldregio.nl/column/column/42744/neptunus-op-de-zierikzeese-stadhuistoren bron]). In 19e-eeuwse volksmond nog ''Neef Teunis'' genoemd volgens brief Ottema 13-6-1876.]]		[[File:1931 Neptunus Zierikzee.jpg\|thumb\|Neptunus-beeld, windwijzer op de stadhuistoren van Zierikzee, in 1931 afgedaald voor periodiek onderhoud ([https://proxy.archieven.nl/0/166503B2D9CF468AA78657DAE1735182 Zeeuws Archief]). Beeld dateerd mogelijk uit tijd van bouw stadhuis 1550-’54 ([https://www.wereldregio.nl/column/column/42744/neptunus-op-de-zierikzeese-stadhuistoren bron]). In 19e-eeuwse volksmond nog ''Neef Teunis'' genoemd volgens brief Ottema 13-6-1876.]]
	[[File:Neef Teunis Zierikzee.jpg\|thumb\|Kopie uit 1963 van ''Neptunus'' windwijzer te Zierikzee, in 2024 nog opgeknapt ([https://www.pzc.nl/schouwen-duiveland/oog-in-oog-met-de-hoog-boven-zierikzee-uittorende-gouden-neptunus-en-daar-zit-weinig-blingbling-bij~a77f0971/ video]; [https://www.museum.nl/nl/stadhuismuseum-zierikzee/pronkstuk/neptunus-in-goud bron foto]).]]		[[File:Neef Teunis Zierikzee.jpg\|thumb\|Kopie uit 1963 van ''Neptunus'' windwijzer te Zierikzee, in 2024 nog opgeknapt ([https://www.pzc.nl/schouwen-duiveland/oog-in-oog-met-de-hoog-boven-zierikzee-uittorende-gouden-neptunus-en-daar-zit-weinig-blingbling-bij~a77f0971/ video]; [https://www.museum.nl/nl/stadhuismuseum-zierikzee/pronkstuk/neptunus-in-goud bron foto]).]]
	De samengestelde naam <span class="fryas">NÉF-TÜNIS</span> — ''bloedverwant''/''neef''/'''''Néf-Tonis'''''/''Tunis''/''Teunis'' is voor diverse lezers van de Oera Linda — nog meer echter voor hen die haar niet hebben gelezen — reden geweest om de echtheid te betwijfelen of uit te sluiten.		De samengestelde naam <span class="fryas">NÉF-TÜNIS</span> — ''bloedverwant''/ ''neef''/ '''''Néf-Tonis'''''/ ''Tunis''/ ''Teunis'' is voor diverse lezers van de Oera Linda — nog meer echter voor hen die haar niet hebben gelezen — reden geweest om de echtheid te betwijfelen of uit te sluiten.

	Weliswaar hebben de Fryas woorden <span class="fryas">DÜGED</span> en <span class="fryas">JÜGED</span> (beide 6x gebruikt; naast 1x <span class="fryas">DUGED</span>) als Nieuwnederlandse cognaten ''deugd'' en ''jeugd'', de veel vaker in de tekst voorkomende woorden met dezefde <span class="fryas">Ü</span>-klank <span class="fryas">MÜGA</span> (incl. afleidingen 35x: (ver-)''mogen'') en <span class="fryas">fÜl</span> (33x: veel, vol) hebben de ''eu''-klank alleen in de Westfriese streektaal behouden (''mögen'' ook in het Duits, en ''meug'' in uitdrukking ''heug en meug'').<ref>Pannekeet Westfries woordenboek (1984): ''veul'' en ''meugebet'' — “... samenstelling van meugen = mogen, graag willen en bet = beter, liever.”; zie ook ''veugel''.</ref> Het is dus niet vanzelfsprekend om <span class="fryas">TÜNIS</span> te vertalen als ''Teunis''. Vergelijk b.v. ook <span class="fryas">FÜGEL</span> (''vogel'', 7x), <span class="fryas">~~hÜning~~</span> (''honing'', 3x) en <span class="fryas">SÜMER</span> (''zomer'', 1x).		Weliswaar hebben de Fryas woorden <span class="fryas">[[DÜGED, DÁJA\|DÜGED]]</span> en <span class="fryas">JÜGED</span> (beide 6x gebruikt; naast 1x <span class="fryas">DUGED</span>) als Nieuwnederlandse cognaten ''deugd'' en ''jeugd'', de veel vaker in de tekst voorkomende woorden met dezefde <span class="fryas">Ü</span>-klank <span class="fryas">MÜGA</span> (incl. afleidingen 35x: (ver-)''mogen'') en <span class="fryas">fÜl</span> (33x: veel, vol) hebben de ''eu''-klank alleen in de Westfriese streektaal behouden (''mögen'' ook in het Duits, en ''meug'' in uitdrukking ''heug en meug'').<ref>Pannekeet Westfries woordenboek (1984): ''veul'' en ''meugebet'' — “... samenstelling van meugen = mogen, graag willen en bet = beter, liever.”; zie ook ''veugel''.</ref> Het is dus niet vanzelfsprekend om <span class="fryas">TÜNIS</span> te vertalen als ''Teunis''. Vergelijk b.v. ook <span class="fryas">FÜGEL</span> (''vogel'', 7x), <span class="fryas">[[HÜNING]]</span> (''honing'', 3x) en <span class="fryas">SÜMER</span> (''zomer'', 1x).

	Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.		Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.

Jan: Jensma 2004

2026-04-11T16:10:39Z

Jensma 2004

← Older revision		Revision as of 18:10, 11 April 2026
Line 92:		Line 92:
	Het is niet aan het slot van ''dezen'' volzin dat de schrijver uitroept: »Bij deze voorstelling kont gij uw lachen niet bedwingen.” Hij is geheel overtuigd van de waarheid die daarin verkondigd wordt. En nu rijst het vermoeden bij mij, dat die schrijver in den ''Almanak'', dien ik zoo onverdiend beschuldigde, kennis gehad heeft van het ''overoude handschrift'' en dat hij daaraan zijn ''Neef Teunis'' ontleende. De eerbied voor de geleerdheid van dr. Ottema en voor de eerwaardigheid van het Friesch Genootschap verbiedt mij toch het tegenovergestelde geval als waarheid aan te nemen waaruit volgen zou, dat een handschrift, ’t welk herinneringen boekstaaft die, volgens dr. Ottema, »opklimmen tot meer dan tweeduizend jaren voor Christus, en in hoogen ouderdom die van Hellas overtreffen en die van Israël evenaren” — sommige zijner wetenswaardigheden overgenomen zou hebben uit den ''Almanak voor blijgeestigen'' van omstreeks 1840.</blockquote>1871 september 30 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', M. [auteur onbekend]<blockquote>Vele jaren geleden heb ik wel eens (...) in de ''Almanakken voor nederlandsche blijgeestigen'' gebladerd en mij geërgerd aan de daarin voorkomende laffe aardigheid om de mythologische personen te verdoopen. Zoo werd, bijvoorbeeld Meleager, ''Meeljager'', <u>zoo werd Neptunus steeds ''Neef Teunis'' genoemd</u>.</blockquote>1871 oktber 7 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', [<nowiki/>[[Laurens P.C. van den Bergh\|L.P.C. van den Bergh]]]<blockquote>De inhoud is deels mythologisch, deels historisch en wij vernemen hier zonderlinge zaken. Zoo werd b.v. Minerva op het eiland Walcheren onder den naam van ''Nyhellennia'' vereerd, omdat hare raadgevingen ''nieuw'' en ''helder'' waren en de romeinsche Neptunus was eigenlijk niet anders dan een friesche zeekoning, <u>door zijne onderdanen ''neef Teunis'' genoemd</u>, waaruit de Romeinsche naam verbasterd is!</blockquote>1871 oktber 7 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', v.L.B. [[https://nl.wikipedia.org/wiki/Petrus_Abraham_Samuel_van_Limburg_Brouwer P.A.S. van Limburg Brouwer]]<blockquote><u>»Neef Teunis” en de »priesteres Geert”</u>, die omstreeks 1551 vóor onze jaartelling aan den Indus zou geheerscht hebben, zijn, als meer dergelijke aardigheden, misschien wel wat heel erg; maar bij eene parodie moet men ’t zoo nauw niet nemen, en in elk geval gaf het beweerde handschrift, — ’t zij dan dr. Ottema zelf de hand daarin gehad hebbe of niet, — nu eenmaal aanleiding tot het aanvoeren zelfs van dergelijke, de grenzen van het in dezen geoorloofd komische bijna overschrijdende grappen. Wezenlijk geestiger dunkt ons echter de voorstelling van den Tijd als den Kroder, den kruijer, die eeuwig met het jol, het wiel, moet rondloopen, en voeren de zon door hare baan; maar de kroon op alles zet ongetwijfeld de etymologisch-geopraphisch-mythologische verklaring van den god Tuisko, die niets anders zijn zou dan het voorzetsel »twisk” (tusschen).</blockquote>1871 oktber 21 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', W.d.L. [[https://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_de_Wal Johan de Wal]]<blockquote>Maar nu de inhoud! Als reeds is gezegd, wij kennen dien niet geheel; en aan alles wat er van medegedeeld werd, behoeven wij geen onvoorwaardelijk geloof te hechten. Zoo komt b.v. die »Neef Teunis”, die wel het meest, en zeker niet zonder reden, <u>den lachlust onzer critici</u> heeft opgewekt, blijkens de eigene, latere, verklaring van den heer Ottema, in het gansche stuk nergens voor, maar was eenvoudig eene uitvinding van dien geleerde, naar aanleiding van <u>den ouden zeekoning Tunis of Teunis</u>, waarvan in het handschrift gesproken wordt. Op gelijke wijze kan er nog wel meer, wat <u>tot spot aanleiding</u> gaf, in het verslag worden aangetroffen, zonder dat hier uit nog volgt, dat het ook in het handschrift of althans juist evenzoo daarin te lezen staat.</blockquote>1871 — (vermoedelijk) [[Pieter Leendertz]] in [[1871 Navorscher\|''De Navorscher'']]<blockquote>Men weet, dat de namen van heiligen, nu als voornamen veelvuldig voorkomende, in Friesland eerst betrekkelijk laat zijn ingevoerd, dat zij daar voor de invoering van het Christendom niet voorkwamen, en dat het ook na de invoering van het Christendom nog vrij lang duurde eer de Friezen hunne goede friesche namen voor die vreemde namen wilden wegwerpen. Men weet ook, <u>dat Antonius tot die heiligennamen behoort, en dat deze naam veeltijds verkort wordt tot Teunis</u>. Maar deze kronijk vertelt het ons anders. Er was — de lezers van den Navorscher zullen ons misschien naauwelijks willen gelooven, maar inderdaad het staat op bl. 238 van het Verslag te lezen — er was “een friesche viking, zeekoning, thuis behoorende te Alderga (Ouddorp niet verre van Alkmaar). Zijn naam was <u>Teunis, in de wandeling bij zijne manschappen Neef Teunis genoemd</u>, die vooral de Middellandsche zee tot het doel en tooneel zijner tochten gekozen had, en door de Tyriers vergood zoude zijn, in den tijd toen de Phenicische zeevaart zich merkelijk begon uit te breiden en naar Friesland stevende” Derhalve een Teunis in Friesland een aantal eeuwen voor onze tijdrekening, en <u>die neef Teunis door de Pheniciers in Neptunus omgeschapen</u> en onder dien naam aan de Romeinen overgedaan!</blockquote>1874 — [https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_ter_Gouw Jan ter Gouw] (1814-1894) in [https://archive.org/details/DeOudeTijd/page/n163/mode/2up ''De Oude Tijd'', bl. 149] (niet m.b.t. OL)<blockquote>Tot op de toppen der gevels verrijzen de beelden. Men vindt ze nog van menschen en dieren, van goden en godinnen. Hier is ’t een Pallas met den helm op ’t hoofd en den uil als cimier, mogelijk omdat er eens een professor in dat huis gewoond heeft; daar is ’t een groot vrouwenbeeld met een anker, een echt Amsterdamsch zinnebeeld, dat natuurlijk door een koopman, die schepen op zee had, daar neergezet is; ginds weer zijn ’t <u>“Malkuur” en “Neef Teunis”</u>, die als Amsterdamsche huisgoden den top des gevels kroonen.</blockquote>1875 [[Pieter Leendertz]] in ''[[1875 Navorscher\|De Navorscher]]''<blockquote>Laat ik op een paar plaatsen wijzen — ik zou er meer kunnen noemen — die ons tot de ''veertiende'' eeuw brengen. Het boek is vol van allerlei afleidingen die aan Becanus doen denken. Voor het grootste deel zijn dit afleidingen van eigennamen. <u>''Neptunus is neef Teunis''</u> (bl. 78 vlgg.). Marseille ''mis-sellia'' (verkeerde koop), Kalypso is ''Ka lip'', zoo geheeten »omdat haar onderlip als een mastkorf vooruit stak” (bl. 108), het eiland Kreta heeft zijnen naam naar de woeste ''kreten'' die het volk daar aanhief bij de komst der Friezen enz.</blockquote>1875 oktober 22 — [[Eduard Dekker\|Multatuli]] aan P.A. Tiele<blockquote>Ik trek voor die echtheid geen party. God bewaarme! Ik heb te weinig gegevens. En bovendien, er komen ook passages in voor die te kinderachtig zyn om van te spreken. Maar juist hierin ligt ’n nieuwe waarschuwing tegen snel oordelen en hoovaardig verwerpen. Want meent men dat de toch altyd zeer bekwame vervalscher niet op de hoogte was om intezien dat die zwakke zotte passages hem diskrediteeren zouden? <u>Geen schooljongen zelfs zou van Neef Teunis hebben durven spreken</u>.</blockquote>1876 april 29 — ''[[1876 The Academy\|The Academy]]''<blockquote>However, even Dr. Ottema himself is a little staggered at some of the statements of the MS. It appears, for instance, that the god <u>Neptune</u> was, when living, a Friesian sea-king, Teunis by name, <u>familiarly called “Neef-Teunis,” or Cousin Teunis</u>: that Minos, the lawgiver of Crete, was also a Friesian sea-king, Minno; that the goddess Minerva came from Walcheren, in Holland, &c., &c.</blockquote>[[Brieven Ottema#13-6-1876 / 22 (25)\|1876 juni 13]] — [[Jan G. Ottema\|Ottema]] aan [[Leendert F. Over de Linden\|L.F. Over de Linden]]<blockquote>Op een der gedenksteenen van Domburg staat <u>Neef Teunis naast Nehalennia</u>. Verder kunt gij hem zien op den toren van Zierikzee, waar hij het ambt van <u>windwijzer</u> bekleedt, en al zijn leven <u>door de Zierikzeënaars nooit anders als Neef Teunis genoemd is geweest</u>.</blockquote>1877 maar 17 — [[Eelco Verwijs]] in ''[[Brieven Verwijs\|De Ned. Spectator]]''<blockquote>Toen ik den volgenden morgen in den trein nadere kennis maakte met Adela, met <u>neef Teunis en neef Inka</u>, met de oude Friezen, die op hun stoepbanken zaten, kon ik niet nalaten soms vrij <u>hardop te lachen over de onzinnige verhalen</u>.</blockquote>1877 (mei) — [[Leendert F. Over de Linden\|L.F. Over de Linden]] in [[1877 Beweerd maar niet bewezen\|Beweerd maar niet bewezen]]<blockquote>Even als alle beoordeelaars, die het O.L.B. niet kennen, <u>ergert de Heer B.V. zich aan eene afleiding: ''Neptunus'' van ''Neef Teunis''</u>. Doch juist hierdoor verraadt hij zelf, dat hij het O.L.B. ''niet heeft gelezen'', want als hij het geheele boek had door gelezen, dan had hij moeten opmerken, <u>dat de naam ''Neptunus daarin nergens te vinden is''</u>.</blockquote>1927 december 15 en 16 — [[Sybe D. de Jong\|S.D. de Jong]] in [[1927 De Jong en De Jong\|Leeuwarder Courant]]<blockquote>Wel werd het getal van hen, die aan de echtheid geloofden langzamerhand zeer schaarsch en geen wonder, daar zelfs een leek wel kan zien hier niet met oude kroniekentaal te doen te hebben, maar met het werk van een modern schrijver, gestoken in een pseudo oud-Friesch kleed, terwijl verschillende naamafleidingen er allerkomiekst uitzien, b.v. <u>Neptunus zou zijn afgeleid van neef Teunis</u>, Catharina van kater-inne (vrouwelijke kat enz).		Het is niet aan het slot van ''dezen'' volzin dat de schrijver uitroept: »Bij deze voorstelling kont gij uw lachen niet bedwingen.” Hij is geheel overtuigd van de waarheid die daarin verkondigd wordt. En nu rijst het vermoeden bij mij, dat die schrijver in den ''Almanak'', dien ik zoo onverdiend beschuldigde, kennis gehad heeft van het ''overoude handschrift'' en dat hij daaraan zijn ''Neef Teunis'' ontleende. De eerbied voor de geleerdheid van dr. Ottema en voor de eerwaardigheid van het Friesch Genootschap verbiedt mij toch het tegenovergestelde geval als waarheid aan te nemen waaruit volgen zou, dat een handschrift, ’t welk herinneringen boekstaaft die, volgens dr. Ottema, »opklimmen tot meer dan tweeduizend jaren voor Christus, en in hoogen ouderdom die van Hellas overtreffen en die van Israël evenaren” — sommige zijner wetenswaardigheden overgenomen zou hebben uit den ''Almanak voor blijgeestigen'' van omstreeks 1840.</blockquote>1871 september 30 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', M. [auteur onbekend]<blockquote>Vele jaren geleden heb ik wel eens (...) in de ''Almanakken voor nederlandsche blijgeestigen'' gebladerd en mij geërgerd aan de daarin voorkomende laffe aardigheid om de mythologische personen te verdoopen. Zoo werd, bijvoorbeeld Meleager, ''Meeljager'', <u>zoo werd Neptunus steeds ''Neef Teunis'' genoemd</u>.</blockquote>1871 oktber 7 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', [<nowiki/>[[Laurens P.C. van den Bergh\|L.P.C. van den Bergh]]]<blockquote>De inhoud is deels mythologisch, deels historisch en wij vernemen hier zonderlinge zaken. Zoo werd b.v. Minerva op het eiland Walcheren onder den naam van ''Nyhellennia'' vereerd, omdat hare raadgevingen ''nieuw'' en ''helder'' waren en de romeinsche Neptunus was eigenlijk niet anders dan een friesche zeekoning, <u>door zijne onderdanen ''neef Teunis'' genoemd</u>, waaruit de Romeinsche naam verbasterd is!</blockquote>1871 oktber 7 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', v.L.B. [[https://nl.wikipedia.org/wiki/Petrus_Abraham_Samuel_van_Limburg_Brouwer P.A.S. van Limburg Brouwer]]<blockquote><u>»Neef Teunis” en de »priesteres Geert”</u>, die omstreeks 1551 vóor onze jaartelling aan den Indus zou geheerscht hebben, zijn, als meer dergelijke aardigheden, misschien wel wat heel erg; maar bij eene parodie moet men ’t zoo nauw niet nemen, en in elk geval gaf het beweerde handschrift, — ’t zij dan dr. Ottema zelf de hand daarin gehad hebbe of niet, — nu eenmaal aanleiding tot het aanvoeren zelfs van dergelijke, de grenzen van het in dezen geoorloofd komische bijna overschrijdende grappen. Wezenlijk geestiger dunkt ons echter de voorstelling van den Tijd als den Kroder, den kruijer, die eeuwig met het jol, het wiel, moet rondloopen, en voeren de zon door hare baan; maar de kroon op alles zet ongetwijfeld de etymologisch-geopraphisch-mythologische verklaring van den god Tuisko, die niets anders zijn zou dan het voorzetsel »twisk” (tusschen).</blockquote>1871 oktber 21 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', W.d.L. [[https://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_de_Wal Johan de Wal]]<blockquote>Maar nu de inhoud! Als reeds is gezegd, wij kennen dien niet geheel; en aan alles wat er van medegedeeld werd, behoeven wij geen onvoorwaardelijk geloof te hechten. Zoo komt b.v. die »Neef Teunis”, die wel het meest, en zeker niet zonder reden, <u>den lachlust onzer critici</u> heeft opgewekt, blijkens de eigene, latere, verklaring van den heer Ottema, in het gansche stuk nergens voor, maar was eenvoudig eene uitvinding van dien geleerde, naar aanleiding van <u>den ouden zeekoning Tunis of Teunis</u>, waarvan in het handschrift gesproken wordt. Op gelijke wijze kan er nog wel meer, wat <u>tot spot aanleiding</u> gaf, in het verslag worden aangetroffen, zonder dat hier uit nog volgt, dat het ook in het handschrift of althans juist evenzoo daarin te lezen staat.</blockquote>1871 — (vermoedelijk) [[Pieter Leendertz]] in [[1871 Navorscher\|''De Navorscher'']]<blockquote>Men weet, dat de namen van heiligen, nu als voornamen veelvuldig voorkomende, in Friesland eerst betrekkelijk laat zijn ingevoerd, dat zij daar voor de invoering van het Christendom niet voorkwamen, en dat het ook na de invoering van het Christendom nog vrij lang duurde eer de Friezen hunne goede friesche namen voor die vreemde namen wilden wegwerpen. Men weet ook, <u>dat Antonius tot die heiligennamen behoort, en dat deze naam veeltijds verkort wordt tot Teunis</u>. Maar deze kronijk vertelt het ons anders. Er was — de lezers van den Navorscher zullen ons misschien naauwelijks willen gelooven, maar inderdaad het staat op bl. 238 van het Verslag te lezen — er was “een friesche viking, zeekoning, thuis behoorende te Alderga (Ouddorp niet verre van Alkmaar). Zijn naam was <u>Teunis, in de wandeling bij zijne manschappen Neef Teunis genoemd</u>, die vooral de Middellandsche zee tot het doel en tooneel zijner tochten gekozen had, en door de Tyriers vergood zoude zijn, in den tijd toen de Phenicische zeevaart zich merkelijk begon uit te breiden en naar Friesland stevende” Derhalve een Teunis in Friesland een aantal eeuwen voor onze tijdrekening, en <u>die neef Teunis door de Pheniciers in Neptunus omgeschapen</u> en onder dien naam aan de Romeinen overgedaan!</blockquote>1874 — [https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_ter_Gouw Jan ter Gouw] (1814-1894) in [https://archive.org/details/DeOudeTijd/page/n163/mode/2up ''De Oude Tijd'', bl. 149] (niet m.b.t. OL)<blockquote>Tot op de toppen der gevels verrijzen de beelden. Men vindt ze nog van menschen en dieren, van goden en godinnen. Hier is ’t een Pallas met den helm op ’t hoofd en den uil als cimier, mogelijk omdat er eens een professor in dat huis gewoond heeft; daar is ’t een groot vrouwenbeeld met een anker, een echt Amsterdamsch zinnebeeld, dat natuurlijk door een koopman, die schepen op zee had, daar neergezet is; ginds weer zijn ’t <u>“Malkuur” en “Neef Teunis”</u>, die als Amsterdamsche huisgoden den top des gevels kroonen.</blockquote>1875 [[Pieter Leendertz]] in ''[[1875 Navorscher\|De Navorscher]]''<blockquote>Laat ik op een paar plaatsen wijzen — ik zou er meer kunnen noemen — die ons tot de ''veertiende'' eeuw brengen. Het boek is vol van allerlei afleidingen die aan Becanus doen denken. Voor het grootste deel zijn dit afleidingen van eigennamen. <u>''Neptunus is neef Teunis''</u> (bl. 78 vlgg.). Marseille ''mis-sellia'' (verkeerde koop), Kalypso is ''Ka lip'', zoo geheeten »omdat haar onderlip als een mastkorf vooruit stak” (bl. 108), het eiland Kreta heeft zijnen naam naar de woeste ''kreten'' die het volk daar aanhief bij de komst der Friezen enz.</blockquote>1875 oktober 22 — [[Eduard Dekker\|Multatuli]] aan P.A. Tiele<blockquote>Ik trek voor die echtheid geen party. God bewaarme! Ik heb te weinig gegevens. En bovendien, er komen ook passages in voor die te kinderachtig zyn om van te spreken. Maar juist hierin ligt ’n nieuwe waarschuwing tegen snel oordelen en hoovaardig verwerpen. Want meent men dat de toch altyd zeer bekwame vervalscher niet op de hoogte was om intezien dat die zwakke zotte passages hem diskrediteeren zouden? <u>Geen schooljongen zelfs zou van Neef Teunis hebben durven spreken</u>.</blockquote>1876 april 29 — ''[[1876 The Academy\|The Academy]]''<blockquote>However, even Dr. Ottema himself is a little staggered at some of the statements of the MS. It appears, for instance, that the god <u>Neptune</u> was, when living, a Friesian sea-king, Teunis by name, <u>familiarly called “Neef-Teunis,” or Cousin Teunis</u>: that Minos, the lawgiver of Crete, was also a Friesian sea-king, Minno; that the goddess Minerva came from Walcheren, in Holland, &c., &c.</blockquote>[[Brieven Ottema#13-6-1876 / 22 (25)\|1876 juni 13]] — [[Jan G. Ottema\|Ottema]] aan [[Leendert F. Over de Linden\|L.F. Over de Linden]]<blockquote>Op een der gedenksteenen van Domburg staat <u>Neef Teunis naast Nehalennia</u>. Verder kunt gij hem zien op den toren van Zierikzee, waar hij het ambt van <u>windwijzer</u> bekleedt, en al zijn leven <u>door de Zierikzeënaars nooit anders als Neef Teunis genoemd is geweest</u>.</blockquote>1877 maar 17 — [[Eelco Verwijs]] in ''[[Brieven Verwijs\|De Ned. Spectator]]''<blockquote>Toen ik den volgenden morgen in den trein nadere kennis maakte met Adela, met <u>neef Teunis en neef Inka</u>, met de oude Friezen, die op hun stoepbanken zaten, kon ik niet nalaten soms vrij <u>hardop te lachen over de onzinnige verhalen</u>.</blockquote>1877 (mei) — [[Leendert F. Over de Linden\|L.F. Over de Linden]] in [[1877 Beweerd maar niet bewezen\|Beweerd maar niet bewezen]]<blockquote>Even als alle beoordeelaars, die het O.L.B. niet kennen, <u>ergert de Heer B.V. zich aan eene afleiding: ''Neptunus'' van ''Neef Teunis''</u>. Doch juist hierdoor verraadt hij zelf, dat hij het O.L.B. ''niet heeft gelezen'', want als hij het geheele boek had door gelezen, dan had hij moeten opmerken, <u>dat de naam ''Neptunus daarin nergens te vinden is''</u>.</blockquote>1927 december 15 en 16 — [[Sybe D. de Jong\|S.D. de Jong]] in [[1927 De Jong en De Jong\|Leeuwarder Courant]]<blockquote>Wel werd het getal van hen, die aan de echtheid geloofden langzamerhand zeer schaarsch en geen wonder, daar zelfs een leek wel kan zien hier niet met oude kroniekentaal te doen te hebben, maar met het werk van een modern schrijver, gestoken in een pseudo oud-Friesch kleed, terwijl verschillende naamafleidingen er allerkomiekst uitzien, b.v. <u>Neptunus zou zijn afgeleid van neef Teunis</u>, Catharina van kater-inne (vrouwelijke kat enz).

	De spotter Eelco Verwijs dreef nadat zijn twijfel tot negatieve zekerheid gegroeid was, den spot met de geheele zaak en vertelde smakelijk, dat hij reeds in den trein van Helder terug had zitten te <u>schudden van het lachen</u> over de stoepen der oude Friezen, <u>over neef Teunis</u>, ja kortom over alles.</blockquote>1959 januari 8 — ''Leeuwarder Courant'': [[1958-1960 Hellinga-onderzoek\|Prof. Hellinga ontrafelt Oera Linda boek]]<blockquote><u>Prof. Hellinga bestreed</u> in dit verband, <u>dat de etymologieën (Neptunus — Neef Teunis) als humor zouden zijn bedoeld</u>. Ze waren bloedige ernst en de neerslag van taalkundige opvattingen van omstreeks 1800. Wel tonen zij aan, dat de maker geen taalkundige en geen vakhistoricus was. Maar — zo beëindigde prof. Hellinga zijn spannend en intelligent relaas — zolang het bronnenonderzoek niet afgesloten is, zeg ik tegenover elke theorie (ook de mijne): dat kunt gij nooit waarmaken.</blockquote>1978 juli 1 — Wim Zaal in ''[https://dn721504.ca.archive.org/0/items/1978-zaal-elsevier/1978%20Zaal%20Elsevier.jpg Elsevier]''<blockquote>Want de schrijver, mr. G.J. van der Meij uit Leeuwarden, heeft uitgezocht wie de maker van het Oera Linda Boek was, de meest fantastische vervalsing in de wereldletterkunde: een Oudfriese kroniek, aangevangen in 528 vóór Christus, die de volstrekte verfriezing van de oudheid uit de doeken doet. Van het Walhalla (= Walcheren) tot Griekenland (verbastering van Krekenland) en van Ulysses (naar wie Vlissingen vernoemd is) tot <u>Neptunus (= kaptein Neef Teunis)</u>, overal ontmaskert het Oera Linda Boek de wereld als een soort Onderfriesland.</blockquote>2006 — [[Goffe T. Jensma\|Goffe [Theunis] Jensma]] in voetnoot bij zijn vertaling, p. 177 (handschrift blz. 53):<blockquote>Neef Theunis — Eigenlijk staat er <small>TÜNIS</small> —Tunis. <u>De grap over Neef Theunis die het tot de god Neptunus (...) brengt</u>, is zo bekend in de receptie van het Oera Linda-boek dat ik, uit de vertaling van Ottema, de naam Theunis heb laten staan.<ref>Ottema vertaalde: ''Teunis'', zonder ''h''. Deze spelling werd door Sandbach ongewijzigd overgenomen. Wirth: ''Tünis'', Overwijn: ''Tunis''.</ref></blockquote>		De spotter Eelco Verwijs dreef nadat zijn twijfel tot negatieve zekerheid gegroeid was, den spot met de geheele zaak en vertelde smakelijk, dat hij reeds in den trein van Helder terug had zitten te <u>schudden van het lachen</u> over de stoepen der oude Friezen, <u>over neef Teunis</u>, ja kortom over alles.</blockquote>1959 januari 8 — ''Leeuwarder Courant'': [[1958-1960 Hellinga-onderzoek\|Prof. Hellinga ontrafelt Oera Linda boek]]<blockquote><u>Prof. Hellinga bestreed</u> in dit verband, <u>dat de etymologieën (Neptunus — Neef Teunis) als humor zouden zijn bedoeld</u>. Ze waren bloedige ernst en de neerslag van taalkundige opvattingen van omstreeks 1800. Wel tonen zij aan, dat de maker geen taalkundige en geen vakhistoricus was. Maar — zo beëindigde prof. Hellinga zijn spannend en intelligent relaas — zolang het bronnenonderzoek niet afgesloten is, zeg ik tegenover elke theorie (ook de mijne): dat kunt gij nooit waarmaken.</blockquote>1978 juli 1 — Wim Zaal in ''[https://dn721504.ca.archive.org/0/items/1978-zaal-elsevier/1978%20Zaal%20Elsevier.jpg Elsevier]''<blockquote>Want de schrijver, mr. G.J. van der Meij uit Leeuwarden, heeft uitgezocht wie de maker van het Oera Linda Boek was, de meest fantastische vervalsing in de wereldletterkunde: een Oudfriese kroniek, aangevangen in 528 vóór Christus, die de volstrekte verfriezing van de oudheid uit de doeken doet. Van het Walhalla (= Walcheren) tot Griekenland (verbastering van Krekenland) en van Ulysses (naar wie Vlissingen vernoemd is) tot <u>Neptunus (= kaptein Neef Teunis)</u>, overal ontmaskert het Oera Linda Boek de wereld als een soort Onderfriesland.</blockquote>2004 december — [[Goffe T. Jensma\|Goffe Theuinis Jensma]] in ''De Gemaskerde God''<blockquote>Tegen de echtheid van het Oera Linda-boek is, misschien nog wel vaker dan het argument van de ‘wartaal’, van meet af ingebracht dat er zo veel en zulke <u>vreemde woordafleidingen</u> in voorkomen. <u>De bekendste is ongetwijfeld ‘Neptunus’</u>, volgens het Oera Linda-boek een verbastering van de naam van een <u>Friese zeeheld met de naam ‘Neef Theunis’</u>. Van dit soort <u>volksetymologieën</u> komen er veel meer voor.</blockquote>2006 — [[Goffe T. Jensma\|Goffe [Theunis] Jensma]] in voetnoot bij zijn vertaling, p. 177 (handschrift blz. 53):<blockquote>Neef Theunis — Eigenlijk staat er <small>TÜNIS</small> —Tunis. <u>De grap over Neef Theunis die het tot de god Neptunus (...) brengt</u>, is zo bekend in de receptie van het Oera Linda-boek dat ik, uit de vertaling van Ottema, de naam Theunis heb laten staan.<ref>Ottema vertaalde: ''Teunis'', zonder ''h''. Deze spelling werd door Sandbach ongewijzigd overgenomen. Wirth: ''Tünis'', Overwijn: ''Tunis''.</ref></blockquote>

	== Gerelateerd ==		== Gerelateerd ==

Jan at 16:05, 11 April 2026

2026-04-11T16:05:50Z

Show changes

Jan: Ottema, juni 1871

2026-04-11T16:02:29Z

Ottema, juni 1871

← Older revision		Revision as of 18:02, 11 April 2026
Line 82:		Line 82:
	1871 — [https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_ter_Gouw Jan ter Gouw] in ''[https://www.google.nl/books/edition/De_volksvermaken/lfG0ZeBbU2gC De volksvermaken]'' (Haarlem, uitg. F. Bohn), over traditioneel [https://nl.wikipedia.org/wiki/Neptunusritueel Neptunusritueel] bij Marine en koopvaardij: hk. 7 '<nowiki/>''Een Volksvermaak op Zee''<nowiki/>' (bl.155-161), op bl.160 (niet m.b.t. OL)<blockquote>		1871 — [https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_ter_Gouw Jan ter Gouw] in ''[https://www.google.nl/books/edition/De_volksvermaken/lfG0ZeBbU2gC De volksvermaken]'' (Haarlem, uitg. F. Bohn), over traditioneel [https://nl.wikipedia.org/wiki/Neptunusritueel Neptunusritueel] bij Marine en koopvaardij: hk. 7 '<nowiki/>''Een Volksvermaak op Zee''<nowiki/>' (bl.155-161), op bl.160 (niet m.b.t. OL)<blockquote>

	Een half uur later klonk het: “Schip ho!” Want ook hier begint het spel met het praaijen ’s avonds te voren, waartoe een man, met de boegpompgoot als roeper, in de mars gaat zitten. Hij doet de ons reeds bekende vragen, en besluit met de belofte, dat hij “een versnapering” zal meêbrengen, en meent daar den stokvisch meê, dien wij zooeven reeds op den drietand zagen pronken. Daarna gaat de brandende ton over boord, en aan ’t volk wordt een oorlam geschonken, om op de gezondheid van “<u>Neef Teunis</u>” te drinken.</blockquote>		Een half uur later klonk het: “Schip ho!” Want ook hier begint het spel met het praaijen ’s avonds te voren, waartoe een man, met de boegpompgoot als roeper, in de mars gaat zitten. Hij doet de ons reeds bekende vragen, en besluit met de belofte, dat hij “een versnapering” zal meêbrengen, en meent daar den stokvisch meê, dien wij zooeven reeds op den drietand zagen pronken. Daarna gaat de brandende ton over boord, en aan ’t volk wordt een oorlam geschonken, om op de gezondheid van “<u>Neef Teunis</u>” te drinken.</blockquote>1871 juni — [[Jan G. Ottema\|Dr. J.G. Ottema]] aan het ''Friesch Genootschap'' te Leewarden.<blockquote>De andere, Neptunus, de God van de Middellandsche zee blijkt hier bij zijn leven een Friesche Viking, zeekoning, geweest te zijn, thuis behoorende te Alderga (Ouddorp niet verre van Alkmaar). Zijn naam was Teunis, in de wandeling bij zijne manschappen Neef Teunis genoemd, die vooral de Middellandsche zee tot het doel en toneel zijner tochten gekozen had, en door de Tyriers vergood zoude zijn, in den tijd toen de Phenicische zeevaart zich aanmerkelijk begon uit te breiden en naar Friesland stevende, om hier Britsch tin, Noordsch ijzer en barnsteen uit de Balde (Baltische) zee te halen.</blockquote>

	1871 september 14 — ''[[1871 Het jaar van bekendwording\|Het Vaderland]]''<blockquote>Wij voegen ten slotte hier nog bij, dat de vervaardiging zelfs in ernst de zoogenaamde Burgtmaagd, die het stuk een eeuw of wat voor Christus zou geschreven hebben, laat verhalen, <u>dat Neptunus een Vi-king of zeekoning geweest is, die door zijn onderdanen gewoonlijk Neef-Teunis genoemd werd</u>!		1871 september 14 — ''[[1871 Het jaar van bekendwording\|Het Vaderland]]''<blockquote>Wij voegen ten slotte hier nog bij, dat de vervaardiging zelfs in ernst de zoogenaamde Burgtmaagd, die het stuk een eeuw of wat voor Christus zou geschreven hebben, laat verhalen, <u>dat Neptunus een Vi-king of zeekoning geweest is, die door zijn onderdanen gewoonlijk Neef-Teunis genoemd werd</u>!

Jan at 15:59, 11 April 2026

2026-04-11T15:59:12Z

← Older revision		Revision as of 17:59, 11 April 2026
Line 86:		Line 86:
	1871 september 14 — ''[[1871 Het jaar van bekendwording\|Het Vaderland]]''<blockquote>Wij voegen ten slotte hier nog bij, dat de vervaardiging zelfs in ernst de zoogenaamde Burgtmaagd, die het stuk een eeuw of wat voor Christus zou geschreven hebben, laat verhalen, <u>dat Neptunus een Vi-king of zeekoning geweest is, die door zijn onderdanen gewoonlijk Neef-Teunis genoemd werd</u>!		1871 september 14 — ''[[1871 Het jaar van bekendwording\|Het Vaderland]]''<blockquote>Wij voegen ten slotte hier nog bij, dat de vervaardiging zelfs in ernst de zoogenaamde Burgtmaagd, die het stuk een eeuw of wat voor Christus zou geschreven hebben, laat verhalen, <u>dat Neptunus een Vi-king of zeekoning geweest is, die door zijn onderdanen gewoonlijk Neef-Teunis genoemd werd</u>!

	Verscheiden Friesche zoogenaamde geleerden hebben maanden lang de belangrikheid aangetoond van de stukken papier, waarp o.a. <u>zulke zottenpraat</u> stond, — als gedateerd uit 600 v.C.</blockquote>1871 — (vermoedelijk) [[Pieter Leendertz]] in [[1871 Navorscher\|''De Navorscher'']]<blockquote>Men weet, dat de namen van heiligen, nu als voornamen veelvuldig voorkomende, in Friesland eerst betrekkelijk laat zijn ingevoerd, dat zij daar voor de invoering van het Christendom niet voorkwamen, en dat het ook na de invoering van het Christendom nog vrij lang duurde eer de Friezen hunne goede friesche namen voor die vreemde namen wilden wegwerpen. Men weet ook, <u>dat Antonius tot die heiligennamen behoort, en dat deze naam veeltijds verkort wordt tot Teunis</u>. Maar deze kronijk vertelt het ons anders. Er was — de lezers van den Navorscher zullen ons misschien naauwelijks willen gelooven, maar inderdaad het staat op bl. 238 van het Verslag te lezen — er was “een friesche viking, zeekoning, thuis behoorende te Alderga (Ouddorp niet verre van Alkmaar). Zijn naam was <u>Teunis, in de wandeling bij zijne manschappen Neef Teunis genoemd</u>, die vooral de Middellandsche zee tot het doel en tooneel zijner tochten gekozen had, en door de Tyriers vergood zoude zijn, in den tijd toen de Phenicische zeevaart zich merkelijk begon uit te breiden en naar Friesland stevende” Derhalve een Teunis in Friesland een aantal eeuwen voor onze tijdrekening, en <u>die neef Teunis door de Pheniciers in Neptunus omgeschapen</u> en onder dien naam aan de Romeinen overgedaan!</blockquote>1874 — [https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_ter_Gouw Jan ter Gouw] (1814-1894) in [https://archive.org/details/DeOudeTijd/page/n163/mode/2up ''De Oude Tijd'', bl. 149] (niet m.b.t. OL)<blockquote>Tot op de toppen der gevels verrijzen de beelden. Men vindt ze nog van menschen en dieren, van goden en godinnen. Hier is ’t een Pallas met den helm op ’t hoofd en den uil als cimier, mogelijk omdat er eens een professor in dat huis gewoond heeft; daar is ’t een groot vrouwenbeeld met een anker, een echt Amsterdamsch zinnebeeld, dat natuurlijk door een koopman, die schepen op zee had, daar neergezet is; ginds weer zijn ’t <u>“Malkuur” en “Neef Teunis”</u>, die als Amsterdamsche huisgoden den top des gevels kroonen.</blockquote>1875 [[Pieter Leendertz]] in ''[[1875 Navorscher\|De Navorscher]]''<blockquote>Laat ik op een paar plaatsen wijzen — ik zou er meer kunnen noemen — die ons tot de ''veertiende'' eeuw brengen. Het boek is vol van allerlei afleidingen die aan Becanus doen denken. Voor het grootste deel zijn dit afleidingen van eigennamen. <u>''Neptunus is neef Teunis''</u> (bl. 78 vlgg.). Marseille ''mis-sellia'' (verkeerde koop), Kalypso is ''Ka lip'', zoo geheeten »omdat haar onderlip als een mastkorf vooruit stak” (bl. 108), het eiland Kreta heeft zijnen naam naar de woeste ''kreten'' die het volk daar aanhief bij de komst der Friezen enz.</blockquote>1875 oktober 22 — [[Eduard Dekker\|Multatuli]] aan P.A. Tiele<blockquote>Ik trek voor die echtheid geen party. God bewaarme! Ik heb te weinig gegevens. En bovendien, er komen ook passages in voor die te kinderachtig zyn om van te spreken. Maar juist hierin ligt ’n nieuwe waarschuwing tegen snel oordelen en hoovaardig verwerpen. Want meent men dat de toch altyd zeer bekwame vervalscher niet op de hoogte was om intezien dat die zwakke zotte passages hem diskrediteeren zouden? <u>Geen schooljongen zelfs zou van Neef Teunis hebben durven spreken</u>.</blockquote>1876 april 29 — ''[[1876 The Academy\|The Academy]]''<blockquote>However, even Dr. Ottema himself is a little staggered at some of the statements of the MS. It appears, for instance, that the god Neptune was, when living, a Friesian sea-king, Teunis by name, familiarly called “Neef-Teunis,” or Cousin Teunis: that Minos, the lawgiver of Crete, was also a Friesian sea-king, Minno; that the goddess Minerva came from Walcheren, in Holland, &c., &c.</blockquote>[[Brieven Ottema#13-6-1876 / 22 (25)\|1876 juni 13]] — [[Jan G. Ottema\|Ottema]] aan [[Leendert F. Over de Linden\|L.F. Over de Linden]]<blockquote>Op een der gedenksteenen van Domburg staat <u>Neef Teunis naast Nehalennia</u>. Verder kunt gij hem zien op den toren van Zierikzee, waar hij het ambt van <u>windwijzer</u> bekleedt, en al zijn leven <u>door de Zierikzeënaars nooit anders als Neef Teunis genoemd is geweest</u>.</blockquote>1877 maar 17 — [[Eelco Verwijs]] in ''[[Brieven Verwijs\|De Ned. Spectator]]''<blockquote>Toen ik den volgenden morgen in den trein nadere kennis maakte met Adela, met <u>neef Teunis en neef Inka</u>, met de oude Friezen, die op hun stoepbanken zaten, kon ik niet nalaten soms vrij <u>hardop te lachen over de onzinnige verhalen</u>.</blockquote>1877 (mei) — [[Leendert F. Over de Linden\|L.F. Over de Linden]] in [[1877 Beweerd maar niet bewezen\|Beweerd maar niet bewezen]]<blockquote>Even als alle beoordeelaars, die het O.L.B. niet kennen, <u>ergert de Heer B.V. zich aan eene afleiding: ''Neptunus'' van ''Neef Teunis''</u>. Doch juist hierdoor verraadt hij zelf, dat hij het O.L.B. ''niet heeft gelezen'', want als hij het geheele boek had door gelezen, dan had hij moeten opmerken, <u>dat de naam ''Neptunus daarin nergens te vinden is''</u>.</blockquote>1927 december 15 en 16 — [[Sybe D. de Jong\|S.D. de Jong]] in [[1927 De Jong en De Jong\|Leeuwarder Courant]]<blockquote>Wel werd het getal van hen, die aan de echtheid geloofden langzamerhand zeer schaarsch en geen wonder, daar zelfs een leek wel kan zien hier niet met oude kroniekentaal te doen te hebben, maar met het werk van een modern schrijver, gestoken in een pseudo oud-Friesch kleed, terwijl verschillende naamafleidingen er allerkomiekst uitzien, b.v. <u>Neptunus zou zijn afgeleid van neef Teunis</u>, Catharina van kater-inne (vrouwelijke kat enz).		Verscheiden Friesche zoogenaamde geleerden hebben maanden lang de belangrikheid aangetoond van de stukken papier, waarp o.a. <u>zulke zottenpraat</u> stond, — als gedateerd uit 600 v.C.

			[...] Op bladz. 238 van dat verslag lees ik: De andere, Neptunus, de God van de Middellandsche zee, blijkt hier bij zijn leven een Friesche Viking, zeekoning, geweest te zijn, thuis behoorende te Alderga (Ouddorp niet verre van Alkmaar). Zijn naam was Teunis, in de wandeling bij zijne manschappen Neef Teunis genoemd, die vooral de Middelandsche zee tot het doel en tooneel zijner tochten gekozen had, en door de Tyriers vergood zoude zijn, in den tijd toen de Phenicische zeevaart zich aanmerkelijk begon uit te breiden en naar Friesland stevende, om hier Britsch tin, Noordsch ijzer en barnsteen uit de Balde (Baltische) zee te halen.

			Het is niet aan het slot van ''dezen'' volzin dat de schrijver uitroept: »Bij deze voorstelling kont gij uw lachen niet bedwingen.” Hij is geheel overtuigd van de waarheid die daarin verkondigd wordt. En nu rijst het vermoeden bij mij, dat die schrijver in den ''Almanak'', dien ik zoo onverdiend beschuldigde, kennis gehad heeft van het ''overoude handschrift'' en dat hij daaraan zijn ''Neef Teunis'' ontleende. De eerbied voor de geleerdheid van dr. Ottema en voor de eerwaardigheid van het Friesch Genootschap verbiedt mij toch het tegenovergestelde geval als waarheid aan te nemen waaruit volgen zou, dat een handschrift, ’t welk herinneringen boekstaaft die, volgens dr. Ottema, »opklimmen tot meer dan tweeduizend jaren voor Christus, en in hoogen ouderdom die van Hellas overtreffen en die van Israël evenaren” — sommige zijner wetenswaardigheden overgenomen zou hebben uit den ''Almanak voor blijgeestigen'' van omstreeks 1840.</blockquote>1871 september 30 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', M. [auteur onbekend]<blockquote>Vele jaren geleden heb ik wel eens (...) in de ''Almanakken voor nederlandsche blijgeestigen'' gebladerd en mij geërgerd aan de daarin voorkomende laffe aardigheid om de mythologische personen te verdoopen. Zoo werd, bijvoorbeeld Meleager, ''Meeljager'', <u>zoo werd Neptunus steeds ''Neef Teunis'' genoemd</u>.</blockquote>1871 oktber 7 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', [<nowiki/>[[Laurens P.C. van den Bergh\|L.P.C. van den Bergh]]]<blockquote>De inhoud is deels mythologisch, deels historisch en wij vernemen hier zonderlinge zaken. Zoo werd b.v. Minerva op het eiland Walcheren onder den naam van ''Nyhellennia'' vereerd, omdat hare raadgevingen ''nieuw'' en ''helder'' waren en de romeinsche Neptunus was eigenlijk niet anders dan een friesche zeekoning, door zijne onderdanen ''neef Teunis'' genoemd, waaruit de Romeinsche naam verbasterd is!</blockquote>1871 oktber 7 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', v.L.B. [[https://nl.wikipedia.org/wiki/Petrus_Abraham_Samuel_van_Limburg_Brouwer P.A.S. van Limburg Brouwer]]<blockquote>»Neef Teunis” en de »priesteres Geert”, die omstreeks 1551 vóor onze jaartelling aan den Indus zou geheerscht hebben, zijn, als meer dergelijke aardigheden, misschien wel wat heel erg; maar bij eene parodie moet men ’t zoo nauw niet nemen, en in elk geval gaf het beweerde handschrift, — ’t zij dan dr. Ottema zelf de hand daarin gehad hebbe of niet, — nu eenmaal aanleiding tot het aanvoeren zelfs van dergelijke, de grenzen van het in dezen geoorloofd komische bijna overschrijdende grappen. Wezenlijk geestiger dunkt ons echter de voorstelling van den Tijd als den Kroder, den kruijer, die eeuwig met het jol, het wiel, moet rondloopen, en voeren de zon door hare baan; maar de kroon op alles zet ongetwijfeld de etymologisch-geopraphisch-mythologische verklaring van den god Tuisko, die niets anders zijn zou dan het voorzetsel »twisk” (tusschen).</blockquote>1871 oktber 21 — ''[https://www.google.com/books/edition/De_Nederlandsche_spectator/hx7nAAAAMAAJ De Nederlandsche Spectator]'', W.d.L. [[https://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_de_Wal Johan de Wal]]<blockquote>Maar nu de inhoud! Als reeds is gezegd, wij kennen dien niet geheel; en aan alles wat er van medegedeeld werd, behoeven wij geen onvoorwaardelijk geloof te hechten. Zoo komt b.v. die »Neef Teunis”, die wel het meest, en zeker niet zonder reden, den lachlust onzer critici heeft opgewekt, blijkens de eigene, latere, verklaring van den heer Ottema, in het gansche stuk nergens voor, maar was eenvoudig eene uitvinding van dien geleerde, naar aanleiding van den ouden zeekoning Tunis of Teunis, waarvan in het handschrift gesproken wordt. Op gelijke wijze kan er nog wel meer, wat tot spot aanleiding gaf, in het verslag worden aangetroffen, zonder dat hier uit nog volgt, dat het ook in het handschrift of althans juist evenzoo daarin te lezen staat.</blockquote>1871 — (vermoedelijk) [[Pieter Leendertz]] in [[1871 Navorscher\|''De Navorscher'']]<blockquote>Men weet, dat de namen van heiligen, nu als voornamen veelvuldig voorkomende, in Friesland eerst betrekkelijk laat zijn ingevoerd, dat zij daar voor de invoering van het Christendom niet voorkwamen, en dat het ook na de invoering van het Christendom nog vrij lang duurde eer de Friezen hunne goede friesche namen voor die vreemde namen wilden wegwerpen. Men weet ook, <u>dat Antonius tot die heiligennamen behoort, en dat deze naam veeltijds verkort wordt tot Teunis</u>. Maar deze kronijk vertelt het ons anders. Er was — de lezers van den Navorscher zullen ons misschien naauwelijks willen gelooven, maar inderdaad het staat op bl. 238 van het Verslag te lezen — er was “een friesche viking, zeekoning, thuis behoorende te Alderga (Ouddorp niet verre van Alkmaar). Zijn naam was <u>Teunis, in de wandeling bij zijne manschappen Neef Teunis genoemd</u>, die vooral de Middellandsche zee tot het doel en tooneel zijner tochten gekozen had, en door de Tyriers vergood zoude zijn, in den tijd toen de Phenicische zeevaart zich merkelijk begon uit te breiden en naar Friesland stevende” Derhalve een Teunis in Friesland een aantal eeuwen voor onze tijdrekening, en <u>die neef Teunis door de Pheniciers in Neptunus omgeschapen</u> en onder dien naam aan de Romeinen overgedaan!</blockquote>1874 — [https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_ter_Gouw Jan ter Gouw] (1814-1894) in [https://archive.org/details/DeOudeTijd/page/n163/mode/2up ''De Oude Tijd'', bl. 149] (niet m.b.t. OL)<blockquote>Tot op de toppen der gevels verrijzen de beelden. Men vindt ze nog van menschen en dieren, van goden en godinnen. Hier is ’t een Pallas met den helm op ’t hoofd en den uil als cimier, mogelijk omdat er eens een professor in dat huis gewoond heeft; daar is ’t een groot vrouwenbeeld met een anker, een echt Amsterdamsch zinnebeeld, dat natuurlijk door een koopman, die schepen op zee had, daar neergezet is; ginds weer zijn ’t <u>“Malkuur” en “Neef Teunis”</u>, die als Amsterdamsche huisgoden den top des gevels kroonen.</blockquote>1875 [[Pieter Leendertz]] in ''[[1875 Navorscher\|De Navorscher]]''<blockquote>Laat ik op een paar plaatsen wijzen — ik zou er meer kunnen noemen — die ons tot de ''veertiende'' eeuw brengen. Het boek is vol van allerlei afleidingen die aan Becanus doen denken. Voor het grootste deel zijn dit afleidingen van eigennamen. <u>''Neptunus is neef Teunis''</u> (bl. 78 vlgg.). Marseille ''mis-sellia'' (verkeerde koop), Kalypso is ''Ka lip'', zoo geheeten »omdat haar onderlip als een mastkorf vooruit stak” (bl. 108), het eiland Kreta heeft zijnen naam naar de woeste ''kreten'' die het volk daar aanhief bij de komst der Friezen enz.</blockquote>1875 oktober 22 — [[Eduard Dekker\|Multatuli]] aan P.A. Tiele<blockquote>Ik trek voor die echtheid geen party. God bewaarme! Ik heb te weinig gegevens. En bovendien, er komen ook passages in voor die te kinderachtig zyn om van te spreken. Maar juist hierin ligt ’n nieuwe waarschuwing tegen snel oordelen en hoovaardig verwerpen. Want meent men dat de toch altyd zeer bekwame vervalscher niet op de hoogte was om intezien dat die zwakke zotte passages hem diskrediteeren zouden? <u>Geen schooljongen zelfs zou van Neef Teunis hebben durven spreken</u>.</blockquote>1876 april 29 — ''[[1876 The Academy\|The Academy]]''<blockquote>However, even Dr. Ottema himself is a little staggered at some of the statements of the MS. It appears, for instance, that the god Neptune was, when living, a Friesian sea-king, Teunis by name, familiarly called “Neef-Teunis,” or Cousin Teunis: that Minos, the lawgiver of Crete, was also a Friesian sea-king, Minno; that the goddess Minerva came from Walcheren, in Holland, &c., &c.</blockquote>[[Brieven Ottema#13-6-1876 / 22 (25)\|1876 juni 13]] — [[Jan G. Ottema\|Ottema]] aan [[Leendert F. Over de Linden\|L.F. Over de Linden]]<blockquote>Op een der gedenksteenen van Domburg staat <u>Neef Teunis naast Nehalennia</u>. Verder kunt gij hem zien op den toren van Zierikzee, waar hij het ambt van <u>windwijzer</u> bekleedt, en al zijn leven <u>door de Zierikzeënaars nooit anders als Neef Teunis genoemd is geweest</u>.</blockquote>1877 maar 17 — [[Eelco Verwijs]] in ''[[Brieven Verwijs\|De Ned. Spectator]]''<blockquote>Toen ik den volgenden morgen in den trein nadere kennis maakte met Adela, met <u>neef Teunis en neef Inka</u>, met de oude Friezen, die op hun stoepbanken zaten, kon ik niet nalaten soms vrij <u>hardop te lachen over de onzinnige verhalen</u>.</blockquote>1877 (mei) — [[Leendert F. Over de Linden\|L.F. Over de Linden]] in [[1877 Beweerd maar niet bewezen\|Beweerd maar niet bewezen]]<blockquote>Even als alle beoordeelaars, die het O.L.B. niet kennen, <u>ergert de Heer B.V. zich aan eene afleiding: ''Neptunus'' van ''Neef Teunis''</u>. Doch juist hierdoor verraadt hij zelf, dat hij het O.L.B. ''niet heeft gelezen'', want als hij het geheele boek had door gelezen, dan had hij moeten opmerken, <u>dat de naam ''Neptunus daarin nergens te vinden is''</u>.</blockquote>1927 december 15 en 16 — [[Sybe D. de Jong\|S.D. de Jong]] in [[1927 De Jong en De Jong\|Leeuwarder Courant]]<blockquote>Wel werd het getal van hen, die aan de echtheid geloofden langzamerhand zeer schaarsch en geen wonder, daar zelfs een leek wel kan zien hier niet met oude kroniekentaal te doen te hebben, maar met het werk van een modern schrijver, gestoken in een pseudo oud-Friesch kleed, terwijl verschillende naamafleidingen er allerkomiekst uitzien, b.v. <u>Neptunus zou zijn afgeleid van neef Teunis</u>, Catharina van kater-inne (vrouwelijke kat enz).

	De spotter Eelco Verwijs dreef nadat zijn twijfel tot negatieve zekerheid gegroeid was, den spot met de geheele zaak en vertelde smakelijk, dat hij reeds in den trein van Helder terug had zitten te <u>schudden van het lachen</u> over de stoepen der oude Friezen, <u>over neef Teunis</u>, ja kortom over alles.</blockquote>1959 januari 8 — ''Leeuwarder Courant'': [[1958-1960 Hellinga-onderzoek\|Prof. Hellinga ontrafelt Oera Linda boek]]<blockquote><u>Prof. Hellinga bestreed</u> in dit verband, <u>dat de etymologieën (Neptunus — Neef Teunis) als humor zouden zijn bedoeld</u>. Ze waren bloedige ernst en de neerslag van taalkundige opvattingen van omstreeks 1800. Wel tonen zij aan, dat de maker geen taalkundige en geen vakhistoricus was. Maar — zo beëindigde prof. Hellinga zijn spannend en intelligent relaas — zolang het bronnenonderzoek niet afgesloten is, zeg ik tegenover elke theorie (ook de mijne): dat kunt gij nooit waarmaken.</blockquote>1978 juli 1 — Wim Zaal in ''[https://dn721504.ca.archive.org/0/items/1978-zaal-elsevier/1978%20Zaal%20Elsevier.jpg Elsevier]''<blockquote>Want de schrijver, mr. G.J. van der Meij uit Leeuwarden, heeft uitgezocht wie de maker van het Oera Linda Boek was, de meest fantastische vervalsing in de wereldletterkunde: een Oudfriese kroniek, aangevangen in 528 vóór Christus, die de volstrekte verfriezing van de oudheid uit de doeken doet. Van het Walhalla (= Walcheren) tot Griekenland (verbastering van Krekenland) en van Ulysses (naar wie Vlissingen vernoemd is) tot <u>Neptunus (= kaptein Neef Teunis)</u>, overal ontmaskert het Oera Linda Boek de wereld als een soort Onderfriesland.</blockquote>2006 — [[Goffe T. Jensma\|Goffe [Theunis] Jensma]] in voetnoot bij zijn vertaling, p. 177 (handschrift blz. 53):<blockquote>Neef Theunis — Eigenlijk staat er <small>TÜNIS</small> —Tunis. De grap over Neef Theunis die het tot de god Neptunus (...) brengt, is zo bekend in de receptie van het Oera Linda-boek dat ik, uit de vertaling van Ottema, de naam Theunis heb laten staan.<ref>Ottema vertaalde: ''Teunis'', zonder ''h''. Deze spelling werd door Sandbach ongewijzigd overgenomen. Wirth: ''Tünis'', Overwijn: ''Tunis''.</ref></blockquote>		De spotter Eelco Verwijs dreef nadat zijn twijfel tot negatieve zekerheid gegroeid was, den spot met de geheele zaak en vertelde smakelijk, dat hij reeds in den trein van Helder terug had zitten te <u>schudden van het lachen</u> over de stoepen der oude Friezen, <u>over neef Teunis</u>, ja kortom over alles.</blockquote>1959 januari 8 — ''Leeuwarder Courant'': [[1958-1960 Hellinga-onderzoek\|Prof. Hellinga ontrafelt Oera Linda boek]]<blockquote><u>Prof. Hellinga bestreed</u> in dit verband, <u>dat de etymologieën (Neptunus — Neef Teunis) als humor zouden zijn bedoeld</u>. Ze waren bloedige ernst en de neerslag van taalkundige opvattingen van omstreeks 1800. Wel tonen zij aan, dat de maker geen taalkundige en geen vakhistoricus was. Maar — zo beëindigde prof. Hellinga zijn spannend en intelligent relaas — zolang het bronnenonderzoek niet afgesloten is, zeg ik tegenover elke theorie (ook de mijne): dat kunt gij nooit waarmaken.</blockquote>1978 juli 1 — Wim Zaal in ''[https://dn721504.ca.archive.org/0/items/1978-zaal-elsevier/1978%20Zaal%20Elsevier.jpg Elsevier]''<blockquote>Want de schrijver, mr. G.J. van der Meij uit Leeuwarden, heeft uitgezocht wie de maker van het Oera Linda Boek was, de meest fantastische vervalsing in de wereldletterkunde: een Oudfriese kroniek, aangevangen in 528 vóór Christus, die de volstrekte verfriezing van de oudheid uit de doeken doet. Van het Walhalla (= Walcheren) tot Griekenland (verbastering van Krekenland) en van Ulysses (naar wie Vlissingen vernoemd is) tot <u>Neptunus (= kaptein Neef Teunis)</u>, overal ontmaskert het Oera Linda Boek de wereld als een soort Onderfriesland.</blockquote>2006 — [[Goffe T. Jensma\|Goffe [Theunis] Jensma]] in voetnoot bij zijn vertaling, p. 177 (handschrift blz. 53):<blockquote>Neef Theunis — Eigenlijk staat er <small>TÜNIS</small> —Tunis. De grap over Neef Theunis die het tot de god Neptunus (...) brengt, is zo bekend in de receptie van het Oera Linda-boek dat ik, uit de vertaling van Ottema, de naam Theunis heb laten staan.<ref>Ottema vertaalde: ''Teunis'', zonder ''h''. Deze spelling werd door Sandbach ongewijzigd overgenomen. Wirth: ''Tünis'', Overwijn: ''Tunis''.</ref></blockquote>

Jan: Néf-Tonis, Nift

2026-04-11T15:26:03Z

Néf-Tonis, Nift

← Older revision		Revision as of 17:26, 11 April 2026
Line 1:		Line 1:
	[[File:1931 Neptunus Zierikzee.jpg\|thumb\|Neptunus-beeld, windwijzer op de stadhuistoren van Zierikzee, in 1931 afgedaald voor periodiek onderhoud ([https://proxy.archieven.nl/0/166503B2D9CF468AA78657DAE1735182 Zeeuws Archief]). Beeld dateerd mogelijk uit tijd van bouw stadhuis 1550-’54 ([https://www.wereldregio.nl/column/column/42744/neptunus-op-de-zierikzeese-stadhuistoren bron]). In 19e-eeuwse volksmond nog ''Neef Teunis'' genoemd volgens brief Ottema 13-6-1876.]]		[[File:1931 Neptunus Zierikzee.jpg\|thumb\|Neptunus-beeld, windwijzer op de stadhuistoren van Zierikzee, in 1931 afgedaald voor periodiek onderhoud ([https://proxy.archieven.nl/0/166503B2D9CF468AA78657DAE1735182 Zeeuws Archief]). Beeld dateerd mogelijk uit tijd van bouw stadhuis 1550-’54 ([https://www.wereldregio.nl/column/column/42744/neptunus-op-de-zierikzeese-stadhuistoren bron]). In 19e-eeuwse volksmond nog ''Neef Teunis'' genoemd volgens brief Ottema 13-6-1876.]]
	[[File:Neef Teunis Zierikzee.jpg\|thumb\|Kopie uit 1963 van ''Neptunus'' windwijzer te Zierikzee, in 2024 nog opgeknapt ([https://www.pzc.nl/schouwen-duiveland/oog-in-oog-met-de-hoog-boven-zierikzee-uittorende-gouden-neptunus-en-daar-zit-weinig-blingbling-bij~a77f0971/ video]; [https://www.museum.nl/nl/stadhuismuseum-zierikzee/pronkstuk/neptunus-in-goud bron foto]).]]		[[File:Neef Teunis Zierikzee.jpg\|thumb\|Kopie uit 1963 van ''Neptunus'' windwijzer te Zierikzee, in 2024 nog opgeknapt ([https://www.pzc.nl/schouwen-duiveland/oog-in-oog-met-de-hoog-boven-zierikzee-uittorende-gouden-neptunus-en-daar-zit-weinig-blingbling-bij~a77f0971/ video]; [https://www.museum.nl/nl/stadhuismuseum-zierikzee/pronkstuk/neptunus-in-goud bron foto]).]]
	De samengestelde naam <span class="fryas">NÉF-TÜNIS</span> — ''bloedverwant''/''neef''/''~~néf~~-Tonis''/''Tunis''/''Teunis'' is voor diverse lezers van de Oera Linda — nog meer echter voor hen die haar niet hebben gelezen — reden geweest om de echtheid te betwijfelen of uit te sluiten.		De samengestelde naam <span class="fryas">NÉF-TÜNIS</span> — ''bloedverwant''/''neef''/'''''Néf-Tonis'''''/''Tunis''/''Teunis'' is voor diverse lezers van de Oera Linda — nog meer echter voor hen die haar niet hebben gelezen — reden geweest om de echtheid te betwijfelen of uit te sluiten.

	Weliswaar hebben de Fryas woorden <span class="fryas">DÜGED</span> en <span class="fryas">JÜGED</span> (beide 6x gebruikt; naast 1x <span class="fryas">DUGED</span>) als Nieuwnederlandse cognaten ''deugd'' en ''jeugd'', de veel vaker in de tekst voorkomende woorden met dezefde <span class="fryas">Ü</span>-klank <span class="fryas">MÜGA</span> (incl. afleidingen 35x: (ver-)''mogen'') en <span class="fryas">fÜl</span> (33x: veel, vol) hebben de ''eu''-klank alleen in de Westfriese streektaal behouden (''mögen'' ook in het Duits, en ''meug'' in uitdrukking ''heug en meug'').<ref>Pannekeet Westfries woordenboek (1984): ''veul'' en ''meugebet'' — “... samenstelling van meugen = mogen, graag willen en bet = beter, liever.”; zie ook ''veugel''.</ref> Het is dus niet vanzelfsprekend om <span class="fryas">TÜNIS</span> te vertalen als ''Teunis''. Vergelijk b.v. ook <span class="fryas">FÜGEL</span> (''vogel'', 7x), <span class="fryas">hÜning</span> (''honing'', 3x) en <span class="fryas">SÜMER</span> (''zomer'', 1x).		Weliswaar hebben de Fryas woorden <span class="fryas">DÜGED</span> en <span class="fryas">JÜGED</span> (beide 6x gebruikt; naast 1x <span class="fryas">DUGED</span>) als Nieuwnederlandse cognaten ''deugd'' en ''jeugd'', de veel vaker in de tekst voorkomende woorden met dezefde <span class="fryas">Ü</span>-klank <span class="fryas">MÜGA</span> (incl. afleidingen 35x: (ver-)''mogen'') en <span class="fryas">fÜl</span> (33x: veel, vol) hebben de ''eu''-klank alleen in de Westfriese streektaal behouden (''mögen'' ook in het Duits, en ''meug'' in uitdrukking ''heug en meug'').<ref>Pannekeet Westfries woordenboek (1984): ''veul'' en ''meugebet'' — “... samenstelling van meugen = mogen, graag willen en bet = beter, liever.”; zie ook ''veugel''.</ref> Het is dus niet vanzelfsprekend om <span class="fryas">TÜNIS</span> te vertalen als ''Teunis''. Vergelijk b.v. ook <span class="fryas">FÜGEL</span> (''vogel'', 7x), <span class="fryas">hÜning</span> (''honing'', 3x) en <span class="fryas">SÜMER</span> (''zomer'', 1x).
Line 7:		Line 7:
	Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.		Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.

	* Néf — zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord, enkelvoud: ''bloedverwant'', of meer spedcifiek: nakomeling, zoon, (achter- enz.) kleinzoon, (oud-) oom- of tantezegger, (achter-) neef, (oud-) oom, zwager, naaste, enz.		* '''Néf''' — zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord, enkelvoud: ''bloedverwant'', of meer spedcifiek: nakomeling, zoon, (achter- enz.) kleinzoon, (oud-) oom- of tantezegger, (achter-) neef, (oud-) oom, zwager, naaste, enz.
	* Neven — ,, meervoud ,,		* '''Nift''' — vrouwelijk, als '''Néf'''
			* '''Neven''' — ,, meervoud ,,

	== <span class="fryas">NÉF, NÉVA</span> ==		== <span class="fryas">NÉF, NÉVA</span> ==

Jan: woorduitleg en invoer “néf”

2026-04-11T15:17:51Z

woorduitleg en invoer “néf”

← Older revision		Revision as of 17:17, 11 April 2026
Line 1:		Line 1:
	[[File:1931 Neptunus Zierikzee.jpg\|thumb\|Neptunus-beeld, windwijzer op de stadhuistoren van Zierikzee, in 1931 afgedaald voor periodiek onderhoud ([https://proxy.archieven.nl/0/166503B2D9CF468AA78657DAE1735182 Zeeuws Archief]). Beeld dateerd mogelijk uit tijd van bouw stadhuis 1550-’54 ([https://www.wereldregio.nl/column/column/42744/neptunus-op-de-zierikzeese-stadhuistoren bron]). In 19e-eeuwse volksmond nog ''Neef Teunis'' genoemd volgens brief Ottema 13-6-1876.]]		[[File:1931 Neptunus Zierikzee.jpg\|thumb\|Neptunus-beeld, windwijzer op de stadhuistoren van Zierikzee, in 1931 afgedaald voor periodiek onderhoud ([https://proxy.archieven.nl/0/166503B2D9CF468AA78657DAE1735182 Zeeuws Archief]). Beeld dateerd mogelijk uit tijd van bouw stadhuis 1550-’54 ([https://www.wereldregio.nl/column/column/42744/neptunus-op-de-zierikzeese-stadhuistoren bron]). In 19e-eeuwse volksmond nog ''Neef Teunis'' genoemd volgens brief Ottema 13-6-1876.]]
	[[File:Neef Teunis Zierikzee.jpg\|thumb\|Kopie uit 1963 van ''Neptunus'' windwijzer te Zierikzee, in 2024 nog opgeknapt ([https://www.pzc.nl/schouwen-duiveland/oog-in-oog-met-de-hoog-boven-zierikzee-uittorende-gouden-neptunus-en-daar-zit-weinig-blingbling-bij~a77f0971/ video]; [https://www.museum.nl/nl/stadhuismuseum-zierikzee/pronkstuk/neptunus-in-goud bron foto]).]]		[[File:Neef Teunis Zierikzee.jpg\|thumb\|Kopie uit 1963 van ''Neptunus'' windwijzer te Zierikzee, in 2024 nog opgeknapt ([https://www.pzc.nl/schouwen-duiveland/oog-in-oog-met-de-hoog-boven-zierikzee-uittorende-gouden-neptunus-en-daar-zit-weinig-blingbling-bij~a77f0971/ video]; [https://www.museum.nl/nl/stadhuismuseum-zierikzee/pronkstuk/neptunus-in-goud bron foto]).]]
	De samengestelde naam <span class="fryas">NÉF-TÜNIS</span> — ''bloedverwant''/''neef-Tonis''/''Tunis''/''Teunis'' is voor diverse lezers van de Oera Linda — nog meer echter voor hen die haar niet hebben gelezen — reden geweest om de echtheid te betwijfelen of uit te sluiten.		De samengestelde naam <span class="fryas">NÉF-TÜNIS</span> — ''bloedverwant''/''neef''/''néf-Tonis''/''Tunis''/''Teunis'' is voor diverse lezers van de Oera Linda — nog meer echter voor hen die haar niet hebben gelezen — reden geweest om de echtheid te betwijfelen of uit te sluiten.

	Weliswaar hebben de Fryas woorden <span class="fryas">DÜGED</span> en <span class="fryas">JÜGED</span> (beide 6x gebruikt; naast 1x <span class="fryas">DUGED</span>) als Nieuwnederlandse cognaten ''deugd'' en ''jeugd'', de veel vaker in de tekst voorkomende woorden met dezefde <span class="fryas">Ü</span>-klank <span class="fryas">MÜGA</span> (incl. afleidingen 35x: (ver-)''mogen'') en <span class="fryas">fÜl</span> (33x: veel, vol) hebben de ''eu''-klank alleen in de Westfriese streektaal behouden (''mögen'' ook in het Duits, en ''meug'' in uitdrukking ''heug en meug'').<ref>Pannekeet Westfries woordenboek (1984): ''veul'' en ''meugebet'' — “... samenstelling van meugen = mogen, graag willen en bet = beter, liever.”; zie ook ''veugel''.</ref> Het is dus niet vanzelfsprekend om <span class="fryas">TÜNIS</span> te vertalen als ''Teunis''. Vergelijk b.v. ook <span class="fryas">FÜGEL</span> (''vogel'', 7x), <span class="fryas">hÜning</span> (''honing'', 3x) en <span class="fryas">SÜMER</span> (''zomer'', 1x).		Weliswaar hebben de Fryas woorden <span class="fryas">DÜGED</span> en <span class="fryas">JÜGED</span> (beide 6x gebruikt; naast 1x <span class="fryas">DUGED</span>) als Nieuwnederlandse cognaten ''deugd'' en ''jeugd'', de veel vaker in de tekst voorkomende woorden met dezefde <span class="fryas">Ü</span>-klank <span class="fryas">MÜGA</span> (incl. afleidingen 35x: (ver-)''mogen'') en <span class="fryas">fÜl</span> (33x: veel, vol) hebben de ''eu''-klank alleen in de Westfriese streektaal behouden (''mögen'' ook in het Duits, en ''meug'' in uitdrukking ''heug en meug'').<ref>Pannekeet Westfries woordenboek (1984): ''veul'' en ''meugebet'' — “... samenstelling van meugen = mogen, graag willen en bet = beter, liever.”; zie ook ''veugel''.</ref> Het is dus niet vanzelfsprekend om <span class="fryas">TÜNIS</span> te vertalen als ''Teunis''. Vergelijk b.v. ook <span class="fryas">FÜGEL</span> (''vogel'', 7x), <span class="fryas">hÜning</span> (''honing'', 3x) en <span class="fryas">SÜMER</span> (''zomer'', 1x).

	Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.		Hieronder volgen studies van het woord <span class="fryas">NÉF</span> en de naam <span class="fryas">TÜNIS</span>, argumenten voor plausibiliteit van een relatie tot de mythologische ''Neptunus'' en een lijst van meest opmerkelijke, gerelateerde uitspraken en feiten.

			* Néf — zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord, enkelvoud: ''bloedverwant'', of meer spedcifiek: nakomeling, zoon, (achter- enz.) kleinzoon, (oud-) oom- of tantezegger, (achter-) neef, (oud-) oom, zwager, naaste, enz.
			* Neven — ,, meervoud ,,

	== <span class="fryas">NÉF, NÉVA</span> ==		== <span class="fryas">NÉF, NÉVA</span> ==
Line 24:		Line 27:
	* [vrij:] ''de geschiedenissen van de neven Tonis en Inka''		* [vrij:] ''de geschiedenissen van de neven Tonis en Inka''
	* <span class="fryas">FON <u>NÉF</u>-TÜNIS IS ÀFTERNÉI TÁL KVMEN FON <u>NÉF</u>-INKA NIMMER</span>		* <span class="fryas">FON <u>NÉF</u>-TÜNIS IS ÀFTERNÉI TÁL KVMEN FON <u>NÉF</u>-INKA NIMMER</span>
	* [vrij:] ''Van ~~Neef~~-Inka hebben we nooit meer iets gehoord, maar wel van ~~Neef~~-Tonis''		* [vrij:] ''Van Néf-Inka hebben we nooit meer iets gehoord, maar wel van Néf-Tonis''
	* <span class="fryas">AS THA BÉDE <u>NÉVA</u>-T ALTHUS NAVT ÉNES WERTHA KOSTE</span>		* <span class="fryas">AS THA BÉDE <u>NÉVA</u>-T ALTHUS NAVT ÉNES WERTHA KOSTE</span>
	* ''Omdat de beide neven het aldus niet eens konden worden''		* ''Omdat de beide neven het aldus niet eens konden worden''
Line 31:		Line 34:

	* <span class="fryas"><u>NÉF</u>-TÜNIS FOR ALINGEN THÉR KÁD</span>		* <span class="fryas"><u>NÉF</u>-TÜNIS FOR ALINGEN THÉR KÁD</span>
	* ''~~Neef~~-Teunis voer langs de kust''		* ''Néf-Teunis voer langs de kust''
	* <span class="fryas">SVME WILDE-T FRYASBURCH HÉTA, ÔRA <u>NÉF</u>-TÜNJA</span>		* <span class="fryas">SVME WILDE-T FRYASBURCH HÉTA, ÔRA <u>NÉF</u>-TÜNJA</span>
	* ''Sommigen wilden haar Frijasburg noemen, anderen ~~Neeftunia~~''		* ''Sommigen wilden haar Frijasburg noemen, anderen Néf-Tonia''
	<u>Z. Onbekende Opsteller: Tijdperk Askar</u>		<u>Z. Onbekende Opsteller: Tijdperk Askar</u>

Line 39:		Line 42:

	* <span class="fryas">ÁLRIK WÉRE ÁSKAR-HIS <u>NÉVA</u> [→<u>NÉF</u>]</span>		* <span class="fryas">ÁLRIK WÉRE ÁSKAR-HIS <u>NÉVA</u> [→<u>NÉF</u>]</span>
	* ''Alrik was Askar’s ~~neef~~''		* ''Alrik was Askar’s néf''

	=== Diverse cognaten ===		=== Diverse cognaten ===