Brieven Verwijs - Revision history

Jan at 07:33, 11 September 2025

2025-09-11T07:33:26Z

← Older revision		Revision as of 09:33, 11 September 2025
Line 334:		Line 334:

	(Uit den ''Nederlandschen Spectator.'')		(Uit den ''Nederlandschen Spectator.'')
			[[Category:Briefwissellingen]] [[Category:Sources_Dutch]]
	[[Category:Briefwissellingen]]

Jan at 07:32, 11 September 2025

2025-09-11T07:32:13Z

Show changes

Jan at 08:32, 19 July 2025

2025-07-19T08:32:19Z

Show changes

Jan at 08:30, 19 July 2025

2025-07-19T08:30:18Z

Show changes

Jan at 08:19, 19 July 2025

2025-07-19T08:19:38Z

← Older revision		Revision as of 10:19, 19 July 2025
Line 1:		Line 1:
			Brieven en ingezonden stukken m.b.t. O.L. door [[Eelco Verwijs]]

	=== 28-6-1867 ===		=== 28-6-1867 ===
	'''aan J.F. Jansen''', schoolhoofd te Harlingen		'''aan J.F. Jansen''', schoolhoofd te Harlingen

Jan: Specatorbrief 1877

2025-07-19T08:18:29Z

Specatorbrief 1877

← Older revision		Revision as of 10:18, 19 July 2025
Line 260:		Line 260:

	[16-2-1871 verslag Ottema voor Fr.Gen.; zie 43e Verslag 1870/71, bl. 203]		[16-2-1871 verslag Ottema voor Fr.Gen.; zie 43e Verslag 1870/71, bl. 203]

			=== 17-3-1877 (datum eerste publicatie) ===
			[ingezonden stuk in De Ned. Spectator, overgenomen in [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010102985:mpeg21:a0050 Alg. Handelsbl. 20-3-1877] - '''JJK 149''']

			'''Nog het Oera-Linda-Boek.'''

			''Waarde Spectator!''

			In het verhaal door een onbekende gedaan van mijne vermakelijke ontmoeting met Cornelis Over de Linden, komt eene uitdrukking voor, waartegen ik bepaald in verzet moet komen. In den zomer van '67 ontving ik door bemiddeling van den heer J., te Harlingen, een twintigtal bladen 4° mailpapier, die een facsimile waren van het oorspronkelijk Hs. De heer J. had ze weêr van een nader ter inzage bekomen, maar mocht omtrent de herkomst niets mededeelen.

			De onbekende schrijver zegt: “de heeren V. en J. waren volstrekt geene vrienden, eerder vijanden.” Hiertegen moet ik opkomen, daar ik zelfs het genoegen niet heb den heer J. persoonlijk te kennen. Slechts eens, als ik mij wel herinner, heb ik den heer J. gesproken, misschien 10 minuten lang, over eene zaak die met het onderwijs in betrekking stond, en onze samenspreking was toen zeer vredelievend. Verder zijn wij nooit met elkander in aanraking geweest, vóór hij mij de bladen van het ''O.-L.-Boek'' toezond: van vijandschap zal dus wel geen spraak kunnen zijn. Had die tusschen ons bestaan, er zouden redenen voor geweest moeten zijn, en ik ben mij niet bewust dat er ééne enkele bestond. Ik laat dus ook de conclusie aan den onbekenden schrijver over, dat de heer J. toen reeds alles van de zaak wist en er mij wilde laten inloopen.

			Wegens de geheimzinnigheid, die over de geheele zaak zweefde, het onbekend willen blijven van den eigenaar van het Hs., benevens twijfel aan de echtheid, schreef ik kort na de ontvangst een misschien wat scherp briefje aan den heer J., waarin ik te kennen gaf, dat ik er liefst niet wilde inloopen en de geheele zaak niet vertrouwde. Kort daarop vernam ik den naam van den eigenaar Cornelis Over de Linden, die mij zijn portret toezond, en omtrent wien ik o.a. inlichtingen inwon bij mijn vriend Haverschmidt, destijds predikant aan den Helder. Niemand had ook maar eenigszins vermoeden op den meesterknecht aan de R. Scheepstimmerwerf.

			Voor ik eindig kan ik niet nalaten een eerepalm te vlechten om de slapen van Cornelis Over de Linden. De heer Leendertz zegt in de ''Navorscher'', dat onze nieuwe Klaas Kolijn geen pleizier van de zaak heeft gehad, althans niet zooveel als hij er zich van had voorgesteld. Nog bejammer ik het, dat ik de brieven van C.O.d.L. den weg heb doen opgaan van de meeste brieven en ze niet als kostbare relequieën heb bewaard. Echt of onecht, ik wilde het Hs zelf zien en er niet bij stukken en brokken kennis mede maken. Maar O.d.L. wilde in ‘t eerst niets loslaten, deed mij heel trouwhartig het verhaal hoe hij in het bezit er van was gekomen, hoe zijn grootvader tot hem als kind reeds allerlei geheime toespelingen maakte op iets groots, dat als een stralenkrans het geslacht der Oera Linda's omgaf.

			Eindelijk ondernam ik in November zelf de reis naar den Helder, omdat ik de zaak tot klaarheid wilde brengen. Daar kwam het heiligdom ter tafel: nogmaals vernam ik hoe het in zijn handen was gekomen. Nogmaals hoorde ik de woorden van den grootvader, die, het jongske op schoot hebbende, zeide: “Mannetje, je bent tot iets groots geboren, maar dat moog je eerst later weten. Maar denk aan mijn woorden!” En, als om de echtheid te staven, werd mij tevens een Hs. van Worp van Thabor getoond. Slim overleg, om met een Hs. zoo echt als goud het valsche tevens te willen insmokkelen.

			Maar nu wilden zijn vrouw en hij er wel wat meer van weten. Ik begon met het begin. De vrouw werd met opgewondenheid op de knie geklopt, toen die voormoeder Adela daar kwam kijken. En het gezicht van den maker plooide zich zelfs niet tot een glimlach; met het leukste gezicht deed hij mij allerlei vragen en wilde, o zoo graag, spoedig een vertaling. Toen werd mij een deel van het Hs. toevertrouwd, waarmede ik den volgenden morgen den Helder verliet.

			Als het een genot is, het Paradijs waardig, er zijn evenmensch in te laten loopen, dan heeft Cornelis O.d.L. dat zeker dien middag gesmaakt. En daarom breng ik mijn hulde aan den reuzensnaak, die met vermakelijke leukheid en drogen humor zijn rol heeft gespeeld op een wijze den uitstekendsten tooneelspeler waardig. Hoe [ik] ook eerst twijfelende aan de echtheid en later ten volle van de onechtheid overtuigd, nooit is het in mijn hersenen opgekomen, dat de origineel — want dat was hij — die toen tegenover mij zat, ooit de maker konde zijn van zulk een werk, waartoe toch een uitgebreide kennis noodig was.

			Moge het gewoonlijk niet aangenaam zijn, wanneer men beet wordt genomen, om dit geval kan ik het mijnen origineel niet kwalijk nemen. Ik vergeef het hem gaarne, want hij wist wat hij deed, en hij deed het alleraardigst. Liever leg ik een krans op het graf van dien verren achterneef van den vader der logenen, dien aartsguit.

			Hij heeft er wel pleizier van gehad, en zelfs heel veel! Toen ik den volgenden morgen in den trein nadere kennis maakte met Adela, met neef Teunis en neef Inka, met de oude Friezen, die op hun stoepbanken zaten, kon ik niet nalaten soms vrij hardop te lachen over de onzinnige verhalen. Weinig had ik toen gedacht, dat misschien de werkplaats van den meesterknecht op hetzelfde oogenblik weergalmde van een luiden schaterlach, dat de man zich misschien nu en dan op den grond omrolde van louter pleizier, omdet hij het genot had gehad er mij zoo danig en danig te laten inloopen.

			Uw <u>Eelco Verwijs.</u>

			(Uit den ''Nederlandschen Spectator.'')

	[[Category:Briefwissellingen]]		[[Category:Briefwissellingen]]

Jan: /* 28-6-1867 */

2025-07-13T09:13:04Z

28-6-1867

← Older revision		Revision as of 11:13, 13 July 2025
Line 8:		Line 8:
	Hartelijk dank voor de mededeeling van het facsimile der Friese stukken, want een naam weet ik er haast niet aan te geven. Om beter den inhoud te leeren kennen, heb ik mij dadelijk aan het kopiëeren gezet, wel te verstaan in hedendaagsch letterschrift, en wat ik reeds heb gezien van de kopie en van het andere door even het door te neuzen, komt mij van zooveel belang voor, dat ik gaarne met het geheel zou kennis maken. Een juiste karakterschets van het stuk weet ik mij niet te geven, maar het komt mij hoogst belangrijk voor. Ik twijfel of er wel één enkel stuk in het Friesch zal zijn met het oud friesch karakter geschreven, althans in Richthofens Rechtsquellen niet. ’t Komt mij zelfs na vluchtige kennismaking voor, en wegens den sleutel, aan het eind, gegeven, dat die oude karakters expres zijn gekozen, deels omdat de kopiist de natte papieren op „oerlandesk pampier” naar een zeer oud origineel terug gaf met de oude karakters, maar ook uit vrees voor de „papen”, die „ongemerkt tornen aan alles wat onze vrijheid betreft, in zoete woorden verschrikken, alles om der vetten prebenden wille”.		Hartelijk dank voor de mededeeling van het facsimile der Friese stukken, want een naam weet ik er haast niet aan te geven. Om beter den inhoud te leeren kennen, heb ik mij dadelijk aan het kopiëeren gezet, wel te verstaan in hedendaagsch letterschrift, en wat ik reeds heb gezien van de kopie en van het andere door even het door te neuzen, komt mij van zooveel belang voor, dat ik gaarne met het geheel zou kennis maken. Een juiste karakterschets van het stuk weet ik mij niet te geven, maar het komt mij hoogst belangrijk voor. Ik twijfel of er wel één enkel stuk in het Friesch zal zijn met het oud friesch karakter geschreven, althans in Richthofens Rechtsquellen niet. ’t Komt mij zelfs na vluchtige kennismaking voor, en wegens den sleutel, aan het eind, gegeven, dat die oude karakters expres zijn gekozen, deels omdat de kopiist de natte papieren op „oerlandesk pampier” naar een zeer oud origineel terug gaf met de oude karakters, maar ook uit vrees voor de „papen”, die „ongemerkt tornen aan alles wat onze vrijheid betreft, in zoete woorden verschrikken, alles om der vetten prebenden wille”.

	Vanmorgen heb ik een geheele speech gekopiëerd, die mij nog niet in allen deele duidelijk is, maar die, zoo verre ik uit de kopie kon opmaken, allercurieust is. Ik zou dus niets liever willen dan het geheele Handschrift eens voor eenigen tijd te mogen bezitten, om van het geheel kopie te nemen. Ik onderstel, dat het hier een hoogst belangrijke vondst geldt. De stukken zijn uit Westfriesland, doch uit een tijd toen het Friesch er nog bijna (naar mijn idee) even onverbasterd was als in het eigenlijke Friesland. Zoo uw „ingenomen met de Friesche taal” (sic! Hier zal gestaan hebben “''toezender'' zoo ingenomen is enz”) werkelijk zooveel prijs er op stelt, dan zal hij zeker daartegen geen bezwaar maken. En dan zal ik U dadelijk mijn plan mededeelen. Na kopie van het geheel te hebben genomen, waartoe het zoo bloedige werk van een facsimilé niet noodig is, wensch ik het geheel aan een ijverig onderzoek te onderwerpen en voor de uitgave voor te bereiden, Daartoe zal de Vrije Fries kunnen dienen, of ook, als het geheel blijkt zeer belangrijk te zijn, eene afzonderlijke uitgave, zoo noodig met eene vertaling er naast, of ten minste met een Glossarium. Een facsimilé van een blad van den text zoude daarbij hoogst belangrijk zijn, om het Friesch letterschrift, dat van het Gothisch- en Angelsaksisch nog al afwijkt, in het licht te stellen. De wetenschap zal, meen ik door zulk eene uitgave zeer gebaat worden, al is ze dan ook maar in mijne handen, die volgens de verzekering der H.H. Dijkstra en Colmjon voor Friesche taal ten eenenmale een onbevoegd beoordeelaar ben.		Vanmorgen heb ik een geheele speech gekopiëerd, die mij nog niet in allen deele duidelijk is, maar die, zoo verre ik uit de kopie kon opmaken, allercurieust is. Ik zou dus niets liever willen dan het geheele Handschrift eens voor eenigen tijd te mogen bezitten, om van het geheel kopie te nemen. Ik onderstel, dat het hier een hoogst belangrijke vondst geldt. De stukken zijn uit Westfriesland, doch uit een tijd toen het Friesch er nog bijna (naar mijn idee) even onverbasterd was als in het eigenlijke Friesland. Zoo uw „ingenomen met de Friesche taal” (sic! Hier zal gestaan hebben “''toezender'' zoo ingenomen is enz”) werkelijk zooveel prijs er op stelt, dan zal hij zeker daartegen geen bezwaar maken. En dan zal ik U dadelijk mijn plan mededeelen. Na kopie van het geheel te hebben genomen, waartoe het zoo bloedige werk van een facsimilé niet noodig is, wensch ik het geheel aan een ijverig onderzoek te onderwerpen en voor de uitgave voor te bereiden. Daartoe zal de Vrije Fries kunnen dienen, of ook, als het geheel blijkt zeer belangrijk te zijn, eene afzonderlijke uitgave, zoo noodig met eene vertaling er naast, of ten minste met een Glossarium. Een facsimilé van een blad van den text zoude daarbij hoogst belangrijk zijn, om het Friesch letterschrift, dat van het Gothisch- en Angelsaksisch nog al afwijkt, in het licht te stellen. De wetenschap zal, meen ik door zulk eene uitgave zeer gebaat worden, al is ze dan ook maar in mijne handen, die volgens de verzekering der H.H. Dijkstra en Colmjon voor Friesche taal ten eenenmale een onbevoegd beoordeelaar ben.

	Uw toezender behoeft geen vrees te hebben mij zijn H.S. toe te vertrouwen. Belangrijke HSS. van het Rijksarchief, van de Koninklijke Academie (zich noemende) van wetenschappen zijn sints geruimen tijd onder mijne berusting, ook ter uitgave bestemd. Nogmaals mijn hartelijken dank voor de toezending. Ik geloof er in te zien een vondst zoo belangrijk als er voor het Oud-friesch in geen jaren is gedaan. Hoe uitgebreid de verzameling oudfriesche wetten ook zijn moge, een stuk van dien aard is ons uit het Friesch nog niet bekend; veel durf ik er nog niet van zeggen, maar voor de belangrijkheid durf ik nu reeds waarborgen.		Uw toezender behoeft geen vrees te hebben mij zijn H.S. toe te vertrouwen. Belangrijke HSS. van het Rijksarchief, van de Koninklijke Academie (zich noemende) van wetenschappen zijn sints geruimen tijd onder mijne berusting, ook ter uitgave bestemd. Nogmaals mijn hartelijken dank voor de toezending. Ik geloof er in te zien een vondst zoo belangrijk als er voor het Oud-friesch in geen jaren is gedaan. Hoe uitgebreid de verzameling oudfriesche wetten ook zijn moge, een stuk van dien aard is ons uit het Friesch nog niet bekend; veel durf ik er nog niet van zeggen, maar voor de belangrijkheid durf ik nu reeds waarborgen.

Jan at 09:38, 12 June 2025

2025-06-12T09:38:10Z

← Older revision		Revision as of 11:38, 12 June 2025
Line 261:		Line 261:
	[16-2-1871 verslag Ottema voor Fr.Gen.; zie 43e Verslag 1870/71, bl. 203]		[16-2-1871 verslag Ottema voor Fr.Gen.; zie 43e Verslag 1870/71, bl. 203]

	[[Category:~~Briefwisselling 1867-1879~~]]		[[Category:Briefwissellingen]]

Jan: /* 17-12-1867 */

2025-06-02T12:39:15Z

17-12-1867

@@ Line 104: / Line 104: @@
 '''rapport aan Gedeputeerde Staten van Friesland'''
-[als in Boeles 1931, .... → beter hele stuk halen uit Boeles:  „De auteur van het O.L.B.” in „De Vrije Fries” dl. XXVIII (1928)]
+[als in Boeles, ''De auteur van het Oera-Linda-Boek'' in ''De Vrije Fries'' (1928), blz. 470-471]
 === 12-4-1868 ===

Jan: add

2025-06-02T11:39:38Z

add

Show changes