https://wiki.oeralinda.org/history/1660_De_geschiedenissen_van_Friesland_Oost_ende_West?feed=atom1660 De geschiedenissen van Friesland Oost ende West - Revision history2026-07-23T11:15:36ZRevision history for this page on the wikiMediaWiki 1.43.1https://wiki.oeralinda.org/index.php?title=1660_De_geschiedenissen_van_Friesland_Oost_ende_West&diff=25308&oldid=prevJan: '' en '2026-07-17T13:16:38Z<p>'' en '</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="en">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 15:16, 17 July 2026</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">Line 7:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Line 7:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[scan 44/1188 Lofdicht A. Robynsma, J.C. in voorwerk:]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[scan 44/1188 Lofdicht A. Robynsma, J.C. in voorwerk:]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><blockquote></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><blockquote></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Ontallijck <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">is't </del>getall der bittre moeilijckheden,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Ontallijck <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">is’t </ins>getall der bittre moeilijckheden,</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Die Frisoos Nageslsacht heldhafftich heefft geleden</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Die Frisoos Nageslsacht heldhafftich heefft geleden</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Den gantschen aerdtkloot door, van zucht tot deught geleidt,</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Den gantschen aerdtkloot door, van zucht tot deught geleidt,</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Om eere te begaen door Heldedapperheyt.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Om eere te begaen door Heldedapperheyt.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Waer van de proeven zijn de harde suckelingen,</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Waer van de proeven zijn de harde suckelingen,</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Die't </del>heeft, om Davids kroon het Heydendom <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">t'ontwringen</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Die’t </ins>heeft, om Davids kroon het Heydendom <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">t’ontwringen</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">En't </del>schuim van Mahomet, met smerten uitgestaen;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">En’t </ins>schuim van Mahomet, met smerten uitgestaen;</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Die't </del>ommeswerven van Uliss te boven gaen.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Die’t </ins>ommeswerven van Uliss te boven gaen.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:...</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:...</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:... Mijn pen wou verder draven,</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:... Mijn pen wou verder draven,</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">Line 21:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Line 21:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Hem overromplen, van uw loff, dies kiest de ree.</blockquote></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:Hem overromplen, van uw loff, dies kiest de ree.</blockquote></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[fol.1] ... Op dat-men aen-mercke des Almachtighen wonderbare/ al-wyse/ al-bestierende voorsichtigheyt/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">op't </del>Tonneel ghestelt. Hoe hy den Aerdbodem regeert <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">na't </del>wel-behaghen syner wille/ het hooghe vernedert/ het laeghe verheft; de Goede loont/ de Quade straft: ende het voor-nemen der ydele eer-ghierigeyt/ wanneer se schijnt met een moedighe/ trotse/ oog-waenlijcke drayinghe/ inde lucht te varen/ als eenen roock/ door den windt syner toorne/ verblaest; soo datmen hare voet-stappen (naesporende) weynigher vinden kan/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">als't </del>padt dat een schip <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">door't </del>water maeckt. Hoe [kolom 2] hy ons uyt de voorige blindheyt van <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'t </del>ellendighe Heydendom tot het klare Licht syns beminden Soons hebbe overgheset; ende weder-om/ vande Pauselijcke In-settingen/ ghebracht tot de suyverheydt des H. Evangelii. Mede wat onse voor-Ouders voor menschen waren/ die ons geteelt hebben/ dat wy hunne voet-stappen tot het Goede/ so wel inde regeeringhe des Landts/ als in den ghemenen wandel/ met verheughen na-volghen/ ende <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'t </del>quade/ dat vuyl was van voor-nemen/ ende droevigh van uyt-ganck/ achter-laten: spiegelende ons sachtjens in haer Exempel; ende wordende van haer tot Deughdt/ Eerbaerheyt/ Redelijckheyt ende Vreese Gods vermaent/ daer zy verstorven zijn/ beter dan-se/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">in't </del>leven zijnde/ hadden konnen doen/ ghelijck levendighe daedt krachtigher is/ dan doode woorden ende redenen. Al-waer/ beyde Goede ende Quade/ hun uyterste Plicht ende vermoghen sonder slofheyt vol-brenghen. Wy hebben/ alvoor langhe/ de Waerheydt geswooren/ ende in dit werck sonder aen-sien van Personen/ sterckelijck daer op ghesien; na-latende alle Fabel-wercken van ydele Oudtheden/ Geslacht-Boeken/ Wonderen/ ende al dat tot vercierde Op-pronckinghe [fol.2] der eerster Oorspronck van Natien/ pleecht op de bane te komen. Daerom oock onse voor-nemen niet en is totte Indiaensche drie Broeders <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki></del>Friso, Saxo, Bruno,<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki> </del>de Penne te laten weyden;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[fol.1] ... Op dat-men aen-mercke des Almachtighen wonderbare/ al-wyse/ al-bestierende voorsichtigheyt/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">op’t </ins>Tonneel ghestelt. Hoe hy den Aerdbodem regeert <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">na’t </ins>wel-behaghen syner wille/ het hooghe vernedert/ het laeghe verheft; de Goede loont/ de Quade straft: ende het voor-nemen der ydele eer-ghierigeyt/ wanneer se schijnt met een moedighe/ trotse/ oog-waenlijcke drayinghe/ inde lucht te varen/ als eenen roock/ door den windt syner toorne/ verblaest; soo datmen hare voet-stappen (naesporende) weynigher vinden kan/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">als’t </ins>padt dat een schip <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">door’t </ins>water maeckt. Hoe [kolom 2] hy ons uyt de voorige blindheyt van <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">’t </ins>ellendighe Heydendom tot het klare Licht syns beminden Soons hebbe overgheset; ende weder-om/ vande Pauselijcke In-settingen/ ghebracht tot de suyverheydt des H. Evangelii. Mede wat onse voor-Ouders voor menschen waren/ die ons geteelt hebben/ dat wy hunne voet-stappen tot het Goede/ so wel inde regeeringhe des Landts/ als in den ghemenen wandel/ met verheughen na-volghen/ ende <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">’t </ins>quade/ dat vuyl was van voor-nemen/ ende droevigh van uyt-ganck/ achter-laten: spiegelende ons sachtjens in haer Exempel; ende wordende van haer tot Deughdt/ Eerbaerheyt/ Redelijckheyt ende Vreese Gods vermaent/ daer zy verstorven zijn/ beter dan-se/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">in’t </ins>leven zijnde/ hadden konnen doen/ ghelijck levendighe daedt krachtigher is/ dan doode woorden ende redenen. Al-waer/ beyde Goede ende Quade/ hun uyterste Plicht ende vermoghen sonder slofheyt vol-brenghen. Wy hebben/ alvoor langhe/ de Waerheydt geswooren/ ende in dit werck sonder aen-sien van Personen/ sterckelijck daer op ghesien; na-latende alle Fabel-wercken van ydele Oudtheden/ Geslacht-Boeken/ Wonderen/ ende al dat tot vercierde Op-pronckinghe [fol.2] der eerster Oorspronck van Natien/ pleecht op de bane te komen. Daerom oock onse voor-nemen niet en is totte Indiaensche drie Broeders ''Friso, Saxo, Bruno,'' de Penne te laten weyden;</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>... [kolom 2] De eerste vader ende oudste Stamme van de gantsche Duytsche Natie/ is geweest Tuiscon, gheboren (nae vaste ghissinghe) uyttet Gheslachte van <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki></del>Magog<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki></del>, Sone van <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki></del>Japheth<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki></del>. Hy liet een Sone na/</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>... [kolom 2] De eerste vader ende oudste Stamme van de gantsche Duytsche Natie/ is geweest Tuiscon, gheboren (nae vaste ghissinghe) uyttet Gheslachte van ''Magog'', Sone van ''Japheth''. Hy liet een Sone na/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">met name Mannus, de welcke drie Sonen hadde/ Stichters vande Duytsche Volckeren/ ''Ingævo, Istævo, ende Hermion. Hermion'' is den Vader vande Natien inde middelste deelen van Duytsch-landt woonachtigh. ''Ingævo'' is een Vader vande Natien die van de Emse af aen de Noord-Zee waren gheleghen. Doch ''Istævo'' heeft voort-ghebracht de Volckeren/ die aen de Rijn-stroom haer woonplaets hadden/ onder de welcke de Friesen mede moeten getelt worden. Ten zy datse uyt Scandinavia gesproten zijn/ ghelijck naderhand de Hollanders en Zeeuwen. Van desen ''Istævo'' is mogelijck af-komstigh eenen ''Friso'', daer van onse Voor-Ouders/ de Friesen/ sijn voort-gekomen. Wiens levens-tijt on-seker is/ ghelijck oock on-bekent aen wat plaets/ (’t is waerschynlijck niet verre van de Rijnstroom geweest) inden aldereersten/ onse Voor-Ouderen hebben ghewoont/ eer dat sy dit lant/ tussen Rijn ende Emse/ aende Zee/ hebben inghenomen.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">met name Mannus, </del>de <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">welcke drie Sonen hadde</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Stichters vande Duytsche Volckeren/ <nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">nowiki>Ingævo, Istævo, </del>ende <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Hermion</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Hermion<nowiki>''<</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">nowiki> is den Vader </del>vande <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Natien inde middelste deelen van Duytsch</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">landt woonachtigh</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki>Ingævo<nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">nowiki> is een Vader vande Natien </del>die <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">van </del>de <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Emse af aen de Noord</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Zee waren gheleghen</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Doch <nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">nowiki>Istævo<nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">nowiki> </del>heeft <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">voort</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ghebracht de Volckeren</del>/ die <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">aen </del>de <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Rijn</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">stroom haer woonplaets hadden</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">onder </del>de <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">welcke de Friesen mede moeten getelt worden</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ten zy datse uyt Scandinavia gesproten zijn</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ghelijck naderhand </del>de <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Hollanders en Zeeuwen. Van desen <nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki>Istævo<nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki> is mogelijck af-komstigh eenen <nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki>Friso<nowiki></del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></nowiki>, daer </del>van <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">onse Voor</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ouders</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">de Friesen</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sijn voort</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">gekomen</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Wiens levens</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">tijt on</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">seker is</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ghelijck oock on</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">bekent aen wat plaets</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">('t is waerschynlijck niet verre </del>van de <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Rijnstroom geweest) inden aldereersten</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">onse Voor-Ouderen hebben ghewoont</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">eer dat sy dit lant</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">tussen Rijn </del>ende <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Emse</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">aende Zee</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">hebben inghenomen</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Want/ omtrent den Jare nae de Scheppinge der Werelt 3600. ofte 350. voor </ins>de <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Geboorte Jesu Christi</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(na ''Cluverii</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">rekeninghe/) is door Stormen ende Tempeesten een schrikkelijcke Water-vloed over alle Zee-custen van Duytsclant gelopen</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">die veel Vee </ins>ende <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Menschen heeft vernielt</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Dit is de eerste ende otste Vloed/ daermen gedachtenis af hebben kan/ die oock/ so men meynt/ alle Eylanden/ aen de Friesche Custen/ van’t vaste Landt af-gescheurt</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ende vele binne-wateren ende Meeren ghemaeckt heeft: daer de monden </ins>vande <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Rivieren/ voorhenen/ met enghe Gaten/ in Zee uyt</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">liepen. ..</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Dies de eerste In-woonders van Frieslandt mette ''Cimbris</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ende ''Teutonis</ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, om dese schade van de Zee/ uyt hear Lant souden zijn vertrocken/ ende langhe Jaren door Duytslandt/ Walschlant ende andere landen hebben om-ghehenghelt/ tot dat sy ten lesten in Oorloghe mette Romeynen zijn geraeckt. Niet Sy</ins>/ die <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">in eyghener persoon dese landen hadden verlaten/ maer hare Na-komelinghen in dese omdolinghe ghebooren. Met </ins>de <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Romeynen hebben sy/ inden eersten/ gheluckighlijck ghevochten/ oock drie Consulaire Heyr</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">krachten [fol</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3] vernielende ende Romen(?) een hroter banghicheyt op den hals jaghende/ dan oyt ''Pyrrhus'</ins>' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ofte </ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'Hannibal'' hadden ghedaen. Souden/ buyten alle twijffel/ de Stadt</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">die de Croone van den Aerd-bodem droech/ in hun ghewelt hebben ghebracht/ soo God/ anders in synen Raet hebbende besloten/ den kloecken Capiteyn </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Marium'' niet hadde ghegheven: die meer door list ende loosheyt/ dan door Mannelijcke strijdtvaerdigheyt</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">dit on-winnelijck ende by-naest on-talbaer Volck </ins>heeft <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">verslagen/ ende meestendeel verdelght. De Chronijcken ende Historien van alle tyden/ konnen van geen Veldt</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">dlaghen ghewaghen</ins>/ die <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">meer Bloedts hebben vergoten. Het was een Woest/ Wilt/ on-versaeght Volck/ dat gheen dinck minder dan </ins>de <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Doodt vreesde: welcks ghesichte/ ende op</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">slagh van Ooghen</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ysselijck was voor </ins>de <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Italianen: dat willens/ syne ghebeerden ende gantsche habijt/ tot ontsachlijckheydt ende grouwelijcken ghelaet veranderde</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Lanck van stature</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">soo dat </ins>de <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Coningh </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Teuto-bocchus</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">in </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Marii</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Triumph ghetoont tot wonder </ins>van <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">alle Aen</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">schouwers</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">meer een Monster ofte Boom</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">dan een Mensch gheleeck. Hare wilde on</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">bedwonghene aerd bleeck mede in’t Vrouwelijck Gheslacht</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Want na den strijt gaven sy in’t Leger/ voor den Romeynen/ gheen minder moeyte/ als hare Mannen inden Veldt</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">slach hadden ghedaen. Begheerende voor’t op</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">gheven eeuwighe vryheyt/ ende Priesterlijcken Staet der Heydenen/ ende niet verkryghende/ hebben malkanderen om’t leven ghebracht/ sich selven by de vlechten van’t hayr/ aen de Waghenen</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">op</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ghehanghen/ ende met stricken daer van ghemaeckt</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">verworght; mede de jonghe Kinderkens </ins>van de <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Borsten nemende</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">mette Hooftjens</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">aen de Raderen</ins>/ ende <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">andere harde Baggagie</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Doodt-gheslaghen. In Somma eene sulcke on-menschelijcke wiltheyt betonende</ins>/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">die niet en kan ghelooft worden. ... [fol.4 kolom 2] ..</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Want/ omtrent den Jare nae de Scheppinge der Werelt 3600. ofte 350. voor de Geboorte Jesu Christi/ (na <nowiki>''</nowiki>Cluverii<nowiki>''</nowiki> rekeninghe/) is door Stormen ende Tempeesten een schrikkelijcke Water-vloed over alle Zee-custen van Duytsclant gelopen/ die veel Vee ende Menschen heeft vernielt. Dit is de eerste ende otste Vloed/ daermen gedachtenis af hebben kan/ die oock/ so men meynt/ alle Eylanden/ aen de Friesche Custen/ van't vaste Landt af-gescheurt/ ende vele binne-wateren ende Meeren ghemaeckt heeft: daer de monden vande Rivieren/ voorhenen/ met enghe Gaten/ in Zee uyt-liepen. ... Dies de eerste In-woonders van Frieslandt mette <nowiki>''</nowiki>Cimbris<nowiki>''</nowiki> ende <nowiki>''</nowiki>Teutonis<nowiki>''</nowiki>, om dese schade van de Zee/ uyt hear Lant souden zijn vertrocken/ ende langhe Jaren door Duytslandt/ Walschlant ende andere landen hebben om-ghehenghelt/ tot dat sy ten lesten in Oorloghe mette Romeynen zijn geraeckt. Niet Sy/ die in eyghener persoon dese landen hadden verlaten/ maer hare Na-komelinghen in dese omdolinghe ghebooren. Met de Romeynen hebben sy/ inden eersten/ gheluckighlijck ghevochten/ oock drie Consulaire Heyr-krachten [fol.3] vernielende ende Romen(?) een hroter banghicheyt op den hals jaghende/ dan oyt <nowiki>''</nowiki>Pyrrhus<nowiki>''</nowiki> ofte <nowiki>''</nowiki>Hannibal<nowiki>''</nowiki> hadden ghedaen. Souden/ buyten alle twijffel/ de Stadt/ die de Croone van den Aerd-bodem droech/ in hun ghewelt hebben ghebracht/ soo God/ anders in synen Raet hebbende besloten/ den kloecken Capiteyn <nowiki>''</nowiki>Marium<nowiki>''</nowiki> niet hadde ghegheven: die meer door list ende loosheyt/ dan door Mannelijcke strijdtvaerdigheyt/ dit on-winnelijck ende by-naest on-talbaer Volck heeft verslagen/ ende meestendeel verdelght. De Chronijcken ende Historien van alle tyden/ konnen van geen Veldt-dlaghen ghewaghen/ die meer Bloedts hebben vergoten. Het was een Woest/ Wilt/ on-versaeght Volck/ dat gheen dinck minder dan de Doodt vreesde: welcks ghesichte/ ende op-slagh van Ooghen/ ysselijck was voor de Italianen: dat willens/ syne ghebeerden ende gantsche habijt/ tot ontsachlijckheydt ende grouwelijcken ghelaet veranderde. Lanck van stature/ soo dat de Coningh <nowiki>''</nowiki>Teuto-bocchus<nowiki>''</nowiki> in <nowiki>''</nowiki>Marii<nowiki>''</nowiki> Triumph ghetoont tot wonder van alle Aen-schouwers/ meer een Monster ofte Boom/ dan een Mensch gheleeck. Hare wilde on-bedwonghene aerd bleeck mede in't Vrouwelijck Gheslacht. Want na den strijt gaven sy in't Leger/ voor den Romeynen/ gheen minder moeyte/ als hare Mannen inden Veldt-slach hadden ghedaen. Begheerende voor't op-gheven eeuwighe vryheyt/ ende Priesterlijcken Staet der Heydenen/ ende niet verkryghende/ hebben malkanderen om't leven ghebracht/ sich selven by de vlechten van't hayr/ aen de Waghenen/ op-ghehanghen/ ende met stricken daer van ghemaeckt/ verworght; mede de jonghe Kinderkens van de Borsten nemende/ mette Hooftjens/ aen de Raderen/ ende andere harde Baggagie/ Doodt-gheslaghen. In Somma eene sulcke on-menschelijcke wiltheyt betonende/ die niet en kan ghelooft worden. ... [fol.4 kolom 2] ...</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>In de werwinghe hadden de Friesen insonderheydt/ nevens andere ghebuyren/ goede gheleghentheydt/ om sich in de School van Mars te oeffenen. Want de jonge Adel/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">in’t </ins>gevolgh van eenen Grave dienende/ hadde voor ghewoonte/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">als’t </ins>Rust en Vrede was/ te gaen om de Wapenen elders te hanteren/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">daer’t </ins>Oorlogh brandde. ...</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>In de werwinghe hadden de Friesen insonderheydt/ nevens andere ghebuyren/ goede gheleghentheydt/ om sich in de School van Mars te oeffenen. Want de jonge Adel/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">in't </del>gevolgh van eenen Grave dienende/ hadde voor ghewoonte/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">als't </del>Rust en Vrede was/ te gaen om de Wapenen elders te hanteren/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">daer't </del>Oorlogh brandde. ...</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Janhttps://wiki.oeralinda.org/index.php?title=1660_De_geschiedenissen_van_Friesland_Oost_ende_West&diff=25305&oldid=prevJan: deel van transcriptie2026-07-17T13:04:39Z<p>deel van transcriptie</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="en">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 15:04, 17 July 2026</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">Line 5:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Line 5:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>First edition published 1658 by Joost Pluymer, Amsterdam.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>First edition published 1658 by Joost Pluymer, Amsterdam.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[scan 44/1188 Lofdicht A. Robynsma, J.C. in voorwerk:]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><blockquote></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Ontallijck is't getall der bittre moeilijckheden,</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Die Frisoos Nageslsacht heldhafftich heefft geleden</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Den gantschen aerdtkloot door, van zucht tot deught geleidt,</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Om eere te begaen door Heldedapperheyt.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Waer van de proeven zijn de harde suckelingen,</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Die't heeft, om Davids kroon het Heydendom t'ontwringen</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:En't schuim van Mahomet, met smerten uitgestaen;</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Die't ommeswerven van Uliss te boven gaen.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:...</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:... Mijn pen wou verder draven,</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:En melden hoe Ghy kunt het Friesch Athenen laven</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Met overwyse reên, maer voelt een woeste Zee</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Hem overromplen, van uw loff, dies kiest de ree.</blockquote></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[fol.1] ... Op dat-men aen-mercke des Almachtighen wonderbare/ al-wyse/ al-bestierende voorsichtigheyt/ op't Tonneel ghestelt. Hoe hy den Aerdbodem regeert na't wel-behaghen syner wille/ het hooghe vernedert/ het laeghe verheft; de Goede loont/ de Quade straft: ende het voor-nemen der ydele eer-ghierigeyt/ wanneer se schijnt met een moedighe/ trotse/ oog-waenlijcke drayinghe/ inde lucht te varen/ als eenen roock/ door den windt syner toorne/ verblaest; soo datmen hare voet-stappen (naesporende) weynigher vinden kan/ als't padt dat een schip door't water maeckt. Hoe [kolom 2] hy ons uyt de voorige blindheyt van 't ellendighe Heydendom tot het klare Licht syns beminden Soons hebbe overgheset; ende weder-om/ vande Pauselijcke In-settingen/ ghebracht tot de suyverheydt des H. Evangelii. Mede wat onse voor-Ouders voor menschen waren/ die ons geteelt hebben/ dat wy hunne voet-stappen tot het Goede/ so wel inde regeeringhe des Landts/ als in den ghemenen wandel/ met verheughen na-volghen/ ende 't quade/ dat vuyl was van voor-nemen/ ende droevigh van uyt-ganck/ achter-laten: spiegelende ons sachtjens in haer Exempel; ende wordende van haer tot Deughdt/ Eerbaerheyt/ Redelijckheyt ende Vreese Gods vermaent/ daer zy verstorven zijn/ beter dan-se/ in't leven zijnde/ hadden konnen doen/ ghelijck levendighe daedt krachtigher is/ dan doode woorden ende redenen. Al-waer/ beyde Goede ende Quade/ hun uyterste Plicht ende vermoghen sonder slofheyt vol-brenghen. Wy hebben/ alvoor langhe/ de Waerheydt geswooren/ ende in dit werck sonder aen-sien van Personen/ sterckelijck daer op ghesien; na-latende alle Fabel-wercken van ydele Oudtheden/ Geslacht-Boeken/ Wonderen/ ende al dat tot vercierde Op-pronckinghe [fol.2] der eerster Oorspronck van Natien/ pleecht op de bane te komen. Daerom oock onse voor-nemen niet en is totte Indiaensche drie Broeders <nowiki>''</nowiki>Friso, Saxo, Bruno,<nowiki>''</nowiki> de Penne te laten weyden;</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">... [kolom 2] De eerste vader ende oudste Stamme van de gantsche Duytsche Natie/ is geweest Tuiscon, gheboren (nae vaste ghissinghe) uyttet Gheslachte van <nowiki>''</nowiki>Magog<nowiki>''</nowiki>, Sone van <nowiki>''</nowiki>Japheth<nowiki>''</nowiki>. Hy liet een Sone na/</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">met name Mannus, de welcke drie Sonen hadde/ Stichters vande Duytsche Volckeren/ <nowiki>''</nowiki>Ingævo, Istævo, ende Hermion. Hermion<nowiki>''</nowiki> is den Vader vande Natien inde middelste deelen van Duytsch-landt woonachtigh. <nowiki>''</nowiki>Ingævo<nowiki>''</nowiki> is een Vader vande Natien die van de Emse af aen de Noord-Zee waren gheleghen. Doch <nowiki>''</nowiki>Istævo<nowiki>''</nowiki> heeft voort-ghebracht de Volckeren/ die aen de Rijn-stroom haer woonplaets hadden/ onder de welcke de Friesen mede moeten getelt worden. Ten zy datse uyt Scandinavia gesproten zijn/ ghelijck naderhand de Hollanders en Zeeuwen. Van desen <nowiki>''</nowiki>Istævo<nowiki>''</nowiki> is mogelijck af-komstigh eenen <nowiki>''</nowiki>Friso<nowiki>''</nowiki>, daer van onse Voor-Ouders/ de Friesen/ sijn voort-gekomen. Wiens levens-tijt on-seker is/ ghelijck oock on-bekent aen wat plaets/ ('t is waerschynlijck niet verre van de Rijnstroom geweest) inden aldereersten/ onse Voor-Ouderen hebben ghewoont/ eer dat sy dit lant/ tussen Rijn ende Emse/ aende Zee/ hebben inghenomen.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Want/ omtrent den Jare nae de Scheppinge der Werelt 3600. ofte 350. voor de Geboorte Jesu Christi/ (na <nowiki>''</nowiki>Cluverii<nowiki>''</nowiki> rekeninghe/) is door Stormen ende Tempeesten een schrikkelijcke Water-vloed over alle Zee-custen van Duytsclant gelopen/ die veel Vee ende Menschen heeft vernielt. Dit is de eerste ende otste Vloed/ daermen gedachtenis af hebben kan/ die oock/ so men meynt/ alle Eylanden/ aen de Friesche Custen/ van't vaste Landt af-gescheurt/ ende vele binne-wateren ende Meeren ghemaeckt heeft: daer de monden vande Rivieren/ voorhenen/ met enghe Gaten/ in Zee uyt-liepen. ... Dies de eerste In-woonders van Frieslandt mette <nowiki>''</nowiki>Cimbris<nowiki>''</nowiki> ende <nowiki>''</nowiki>Teutonis<nowiki>''</nowiki>, om dese schade van de Zee/ uyt hear Lant souden zijn vertrocken/ ende langhe Jaren door Duytslandt/ Walschlant ende andere landen hebben om-ghehenghelt/ tot dat sy ten lesten in Oorloghe mette Romeynen zijn geraeckt. Niet Sy/ die in eyghener persoon dese landen hadden verlaten/ maer hare Na-komelinghen in dese omdolinghe ghebooren. Met de Romeynen hebben sy/ inden eersten/ gheluckighlijck ghevochten/ oock drie Consulaire Heyr-krachten [fol.3] vernielende ende Romen(?) een hroter banghicheyt op den hals jaghende/ dan oyt <nowiki>''</nowiki>Pyrrhus<nowiki>''</nowiki> ofte <nowiki>''</nowiki>Hannibal<nowiki>''</nowiki> hadden ghedaen. Souden/ buyten alle twijffel/ de Stadt/ die de Croone van den Aerd-bodem droech/ in hun ghewelt hebben ghebracht/ soo God/ anders in synen Raet hebbende besloten/ den kloecken Capiteyn <nowiki>''</nowiki>Marium<nowiki>''</nowiki> niet hadde ghegheven: die meer door list ende loosheyt/ dan door Mannelijcke strijdtvaerdigheyt/ dit on-winnelijck ende by-naest on-talbaer Volck heeft verslagen/ ende meestendeel verdelght. De Chronijcken ende Historien van alle tyden/ konnen van geen Veldt-dlaghen ghewaghen/ die meer Bloedts hebben vergoten. Het was een Woest/ Wilt/ on-versaeght Volck/ dat gheen dinck minder dan de Doodt vreesde: welcks ghesichte/ ende op-slagh van Ooghen/ ysselijck was voor de Italianen: dat willens/ syne ghebeerden ende gantsche habijt/ tot ontsachlijckheydt ende grouwelijcken ghelaet veranderde. Lanck van stature/ soo dat de Coningh <nowiki>''</nowiki>Teuto-bocchus<nowiki>''</nowiki> in <nowiki>''</nowiki>Marii<nowiki>''</nowiki> Triumph ghetoont tot wonder van alle Aen-schouwers/ meer een Monster ofte Boom/ dan een Mensch gheleeck. Hare wilde on-bedwonghene aerd bleeck mede in't Vrouwelijck Gheslacht. Want na den strijt gaven sy in't Leger/ voor den Romeynen/ gheen minder moeyte/ als hare Mannen inden Veldt-slach hadden ghedaen. Begheerende voor't op-gheven eeuwighe vryheyt/ ende Priesterlijcken Staet der Heydenen/ ende niet verkryghende/ hebben malkanderen om't leven ghebracht/ sich selven by de vlechten van't hayr/ aen de Waghenen/ op-ghehanghen/ ende met stricken daer van ghemaeckt/ verworght; mede de jonghe Kinderkens van de Borsten nemende/ mette Hooftjens/ aen de Raderen/ ende andere harde Baggagie/ Doodt-gheslaghen. In Somma eene sulcke on-menschelijcke wiltheyt betonende/ die niet en kan ghelooft worden. ... [fol.4 kolom 2] ...</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">In de werwinghe hadden de Friesen insonderheydt/ nevens andere ghebuyren/ goede gheleghentheydt/ om sich in de School van Mars te oeffenen. Want de jonge Adel/ in't gevolgh van eenen Grave dienende/ hadde voor ghewoonte/ als't Rust en Vrede was/ te gaen om de Wapenen elders te hanteren/ daer't Oorlogh brandde. ...</ins></div></td></tr>
</table>Janhttps://wiki.oeralinda.org/index.php?title=1660_De_geschiedenissen_van_Friesland_Oost_ende_West&diff=10708&oldid=prevJan: add2024-04-03T07:15:35Z<p>add</p>
<p><b>New page</b></p><div>[[Category:Sources Dutch]]<br />
View source on [https://books.google.de/books?id=lllhAAAAcAAJ Google Books].<br />
<br />
Full title ''De geschiedenissen kerckelyck ende wereldtlyck van Friesland oost ende west'', by Christianus Schotanus (1603-1671).<br />
<br />
First edition published 1658 by Joost Pluymer, Amsterdam.</div>Jan